Բաքու-Նախիջևան-Կարս և Բաքու-Թբիլիսի-Կարս մայրուղիներ

2025-07-22

Թուրքիան ակնկալում է, որ Ադրբեջանի և Հայաստանի միջև կհասնի համաձայնության Զանգեզուրի միջանցքի վերաբերյալ և կարծում է, որ այս նախագծի իրականացումը օգուտ կբերի տարածաշրջանի բոլոր երկրներին, ինչպես հաղորդում է TRT Haber հեռուստաալիքը։

Նրա խոսքով՝ «Զանգեզուրի միջանցքը օգուտ կբերի ոչ միայն Ադրբեջանին, Հայաստանին և Թուրքիային, այլև տարածաշրջանի մյուս երկրներին»։

«Մենք այս ուղղությունը համարում ենք չափազանց կարևոր աշխարհատնտեսական առումով։ Այս գիծը կկապի մեր տարածաշրջանից դուրս գտնվող աշխարհագրական շրջանները և կվերականգնի առևտուրը։ Մենք նաև հույս ունենք, որ այն կդառնա հաշտեցման խորհրդանիշ, այլ ոչ թե անհամաձայնության աղբյուր։ Ես հավատում եմ, որ մենք՝ որպես տարածաշրջանի երկրներ, կկարողանանք լուծել այս հարցը համաձայնության հիման վրա», - ասել է Էրդողանը։

Ավելի վաղ լրատվամիջոցները հայտնել էին, որ Միացյալ Նահանգները, խաղաղության համաձայնագրի շրջանակներում, առաջարկել է Բաքվին և Երևանին այս տրանսպորտային միջանցքի 40 կիլոմետրանոց հայկական հատվածը փոխանցել մասնավոր ընկերության վերահսկողությանը։ Բացի այդ, Թուրքիայում ԱՄՆ դեսպան Թոմ Բարաքը հայտարարել է, որ Վաշինգտոնը «պատրաստ է ստանձնել հայկական տարածքի այն հատվածը, որը կապում է Ադրբեջանը Նախիջևանի անկլավի հետ և սահմանակից է Թուրքիային 100 տարվա վարձակալությամբ»։

ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը նույնպես նշել է ԵՄ-ի շահագրգռվածությունը տրանսպորտային երթուղու կառավարման հարցում, որը քննարկվել է նրա վերջին այցի ժամանակ՝ հուլիսի 14-ին Բրյուսել և Փարիզ։ Մասնավորապես, խոսքը միջանցքի հայկական հատվածի «Global Gateway» ծրագրում ընդգրկման մասին է, որը ԵՄ-ի նախաձեռնությունն է ենթակառուցվածքների և տրանսպորտի զարգացման համար։ Փաշինյանը չի բացառում Չինաստանի «Մեկ գոտի, մեկ ճանապարհ» գլոբալ նախագծի ընդգրկումը կառավարման մեջ։

Հայկական հատվածն անցնում է Սյունիքի մարզով, որը Ադրբեջանում հայտնի է որպես Զանգեզուրի միջանցք։

Մասնավորապես, նախագծի համաձայն, Զանգեզուրի միջանցքի ադրբեջանական հատվածը ներառում է տրանսպորտային և երկաթուղային մայրուղի՝ Բաքվից մինչև Ադրբեջանի Գորադիզ քաղաք և Գորադիզից մինչև Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Օրդուբադ քաղաք։ Զանգեզուրի միջանցքի հայկական հատվածի երկարությունը մոտավորապես 43 կմ է։ Նախագծի շինարարական աշխատանքները ընթանում են ամենուրեք, բացառությամբ Սյունիք հայկական նահանգի։

Միջանցքի թուրքական հատվածի երկարությունը 224 կմ է, իսկ Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետությունը Թուրքիային կապող ճանապարհի երկարությունը՝ մոտավորապես 100 կմ։ Այս ճանապարհի շարունակությունը կլինի Իգդիր-Կարս երկաթուղին, որի համար մրցույթը անցկացվել է անցյալ տարի, և շինարարությունը սկսվել է։

Ընդհանուր առմամբ, այս միջանցքի ստեղծման ամբողջ գործընթացը տևում է չորս տարի։ Մասնավորապես, թուրքական կողմը կավարտի բոլոր աշխատանքները 2028 թվականին և ակնկալում է, որ Զանգեզուրի միջանցքի նախագիծը լիովին կավարտվի մինչև 2029 թվականը։

Հայկական հատվածի հարցը, ենթադրաբար, քննարկվել է Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի և Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի միջև Աբու Դաբիում հուլիսի 10-ին կայացած բանակցությունների ժամանակ։

Հղման համար. Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը քննարկում է Զանգեզուրի միջանցքի նախագիծը՝ վրացական նավահանգիստներում ներդրումներ կատարելու հնարավորության հետ մեկտեղ։ Նրա գնահատմամբ՝ Բաքու-Նախիջևան-Կարս մայրուղին կմիանա Բաքու-Թբիլիսի-Կարս (ԲԹԿ) երկաթուղուն և, վրացական նավահանգիստների հետ միասին, կստեղծի լրացուցիչ հնարավորություններ բեռնափոխադրումների ավելացման համար։

Նաև այս տարվա մարտին նախագծի ղեկավար Օսման Բեշերեկը հայտարարել է, որ Կարսի, Թուրքիայի Իգդիրի և Ադրբեջանի Նախիջևանի միջև երկաթուղային նախագիծն արդեն իրականացման փուլում է, որը ապագայում կինտեգրվի ԲԹԿ երկաթուղու հետ։ Նրա խոսքով՝ Նախիջևան-Իգդիր երթուղին Կարս հասնելու ժամանակը կկրճատի մինչև 85 րոպե, իսկ ԲԹԿ-ի հետ ինտեգրումը կնպաստի Եվրոպայի և Ասիայի միջև առևտրային հարաբերությունների զարգացմանը և նոր հեռանկարներ կստեղծի միջազգային բեռնափոխադրումների համար։ Արդյունքում, Կենտրոնական Ասիայի և Եվրոպայի միջև ուղևորափոխադրման ժամանակը 18-ից կկրճատվի մինչև 12 օր։

Գործարկման մեջ մտնելուց հետո գնացքները երկաթուղային գծով կշարժվեն մինչև 160 կմ/ժ արագությամբ։

Տեղեկատվություն՝ bpn.ge