
2026-05-27
Բաքու-Թբիլիսի-Կարս
(ԲԹԿ) երկաթուղին պաշտոնապես կբացվի հունիսի 2-ին,- ասվում է Պետական գնումների գործակալության կայքում հրապարակված
տեղեկատվության մեջ, որի շրջանակներում «Մարաբդա-Կարծախի երկաթուղի» ՍՊԸ-ն խնդրում
է հաստատել պարզեցված գնումները: Դիմումի համաձայն՝ նախագծին մասնակցող երկրների բարձրաստիճան
պաշտոնյաները կմասնակցեն հունիսի 2-ին Ախալքալաքի
միջազգային երկաթուղային կայարանում նախատեսված շնորհանդեսին:
«Բաքու-Թբիլիսի-Կարս»
նախագիծը պետական և հասարակական
բարձր նշանակության նախագիծ է, որի շրջանակներում կառուցվել են կայարաններ, կամուրջներ,
տերմինալ, թունել, ենթակայաններ: Կառուցվել է մինչև 235 կմ նոր գիծ, ինչպես նաև կառուցվել է եվրոպական չափանիշներին
համապատասխանող ամբողջովին նոր երկաթուղային ենթակառուցվածք: Բացման արարողությունը
պետք է ընդգծի Վրաստանի, Ադրբեջանի և Թուրքիայի Հանրապետության կողմից համատեղ իրականացվող
միջազգային նախագծի ավարտի նշանակությունը:
ԲԹԿ
երկաթուղին փորձնական ռեժիմով է գործում 2017 թվականից, իսկ 2026 թվականի մայիսի
19-ին՝ Վրաստանի վարչապետ Իրակլի Կոբախիձեի Բաքու կատարած այցի ժամանակ, ստորագրվեց
ԲԹԿ նախագծի պաշտոնական շահագործման հանձնման պայմանագիրը, որի ակտիվները կկառավարի
ներգրավված երկրների համատեղ ընկերությունը՝ ԲԹԿԻ երկաթուղիները։ Երկաթուղու տեխնիկական
հզորությունը տարեկան 5 միլիոն տոննա է, չնայած վերջին տարիներին նշված բեռի նույնիսկ
10%-ը չի օգտագործվել։
Նախագծի
շրջանակներում կառուցվել է 98 կմ երկարությամբ Կարս-Ախալքալաք երկաթուղին, որից 68
կմ-ը՝ Թուրքիայում, իսկ 30 կմ-ը՝ Վրաստանում։ Նույն նախագծով վերակառուցվել է նաև Վրաստանում
գտնվող Ախալքալաք-Թբիլիսի երկաթուղու 183 կմ երկարությամբ հատվածը։ ԲԹԿ երկաթուղու
ընդհանուր երկարությունը 827 կմ է։
Վրացական
հատվածի շինարարությունն ամբողջությամբ ֆինանսավորվել է ադրբեջանական կողմից՝ 775 միլիոն
դոլար վարկով, որը պետք է մարվի նախագծի շահույթից։ Բացի այդ, վրացական հատվածը նույնպես
կառուցվել է ադրբեջանցի շինարարների կողմից։ Այս պահին, երկաթուղու չգործելու պատճառով,
նրա ակտիվները կառավարող վրացական ընկերությունը՝ «Մարաբդա-Կարծախի երկաթուղի» ՍՊԸ-ն,
կուտակել է ավելի քան 1 միլիարդ լարիի ընդհանուր վնաս։
Չնայած
այն հանգամանքին, որ երկաթուղին սկզբնապես կառուցվել է Չինաստանից և Կենտրոնական Ասիայից
Թուրքիա, ապա Եվրոպա բեռներ տարանցիկ տեղափոխելու նպատակով, ընդամենը մի քանի օր առաջ՝
մայիսի 24-ին, ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը հայտարարեց, որ իրենք նույնպես կմիանան
նախագծին և կօգտագործեն երկաթուղին Թուրքիայի և Հայաստանի միջև երկաթուղային կապ հաստատելու
համար, ինչի համար Փաշինյանը շնորհակալություն հայտնեց Թուրքիայի և Վրաստանի կառավարություններին։