Ղրղզստանի, Տաջիկստանի և Ուզբեկստանի միջև սահմանային համաձայնագիր

2025-03-22

Շուրջ երկու տասնամյակ տևած բանակցություններից հետո Ղրղզստանը, Տաջիկստանը և Ուզբեկստանը պաշտոնապես համաձայնության են եկել իրենց ընդհանուր սահմանների միացման կետի շուրջ: Ղրղզստանի Ազգային անվտանգության կոմիտեի ղեկավար Կամչիբեկ Տաշիևը ղրղզ պատգամավորներին ներկայացրել է սահմանի վերջնական սահմանազատումը։

Մարտի 19-ին Տաշիևը հայտնել է, որ այս հարցի շուրջ եռակողմ բանակցություններ են ընթանում 2007 թվականից, հայտնում է The Caspian Post-ը՝ վկայակոչելով արտասահմանյան լրատվամիջոցները։

Երեք երկրների կառավարական պատվիրակությունները մինչ համաձայնության հասնելը վեց հանդիպում են անցկացրել։ Սահմանային անցման ճշգրիտ գտնվելու վայրի շուրջ վեճը չլուծված մնաց մինչև 2025 թվականի մարտին Դուշանբեում կայացած հանդիպմանը, որտեղ Ղրղզստանի, Տաջիկստանի և Ուզբեկստանի ներկայացուցիչները վերջնական տեսքի բերեցին սահմանազատումը:

Հանդիպման ընթացքում Տաշիևը ներկայացրել է քարտեզ, որի վրա կապույտով նշված է համաձայնեցված սահմանային կետը։ Նա նշել է, որ Ուզբեկստանը նախկինում առաջարկել էր կանաչով նշված վայրը, իսկ Տաջիկստանը՝ կարմիրով նշված վայրը։ Այս այլընտրանքային առաջարկների ընդունումը առանցքային ուղիներ թողեց Ղրղզստանի տարածքից դուրս: Վերջնական համաձայնագրով Ղրղզստանը պահպանում է մոտավորապես 100 հեկտար հողատարածք, որը թեև անմարդաբնակ է, բայց ներառում է կարևոր  ճանապարհը։

Ճեղքումը  հետևեց մարտի 13-ին Ղրղզստանի և Տաջիկստանի միջև սահմանային համաձայնագրին, որի նպատակն է վերջ դնել երկարատև լարվածությանը, որը նրանց ընդհանուր սահմանը դարձրեց ամենաանկայունը Կենտրոնական Ասիայում վերջին ավելի քան մեկ տասնամյակում: Համաձայնեցման ժամանակ ընդգծվեց  Տաջիկստանի նախագահ Էմոմալի Ռահմոնի առաջին այցը Բիշքեկ մոտ 12 տարվա ընթացքում:

Համաձայնագրի շրջանակներում երկու երկրները պայմանավորվել են նաև վերաբացել Քայրագաչիի (Լեյլեքի շրջան) և Քըզըլ-Բել (Բատկենի շրջան) սահմանային անցակետերը, որոնք փակ էին գրեթե չորս տարի։ Երկու անցակետերն էլ վերսկսել են աշխատանքը մարտի 13-ին։

 

 

Աղբյուր՝  caspianpost.com