Չինաստանը ընդլայնում է ցամաքային ուղիները դեպի Կենտրոնական Ասիա

2026-07-31

Աշխարհաքաղաքական լարվածության հետ մեկտեղ, որը հիմնականում ազդել է ծովային առևտրային ուղիների կայունության վրա, Չինաստանի գործողությունները՝ իր արտահանման ուղիները դիվերսիֆիկացնելու և ծովային ուղիներից ցամաքային միջանցքներ տեղափոխելու ուղղությամբ, աչքի են ընկնում։

 

2026 թվականի դրությամբ Չինաստանից Եվրոպա կոնտեյներային բլոկային գնացքներով սպասարկվող չինական քաղաքների ընդհանուր թիվը կազմում է 129, որը կապում է Չինաստանը 26 եվրոպական երկրների 235 քաղաքների և 11 ասիական երկրների ավելի քան 100 քաղաքների հետ՝ գործնականում ընդգրկելով ամբողջ Եվրասիան։

 

2025 թվականի դրությամբ Չինաստանը դարձել է Կենտրոնական Ասիայի պետությունների ամենամեծ առևտրային գործընկերը։ Մասնավորապես, Կենտրոնական Ասիայի բոլոր հինգ պետությունների հետ առևտրաշրջանառությունը գերազանցել է ընդհանուր առմամբ 100 միլիարդ ԱՄՆ դոլարը։

 

2025 թվականին Չինաստան-Եվրոպա-Չինաստան ցամաքային միջանցքով տեղափոխվել է ավելի քան 20,000 բեռնատար բլոկային գնացք, ինչը 25 անգամ ավելի է վերջին 10 տարիների ընթացքում։

 

2025 թվականին Չինաստանից Եվրոպա և Չինաստան բոլոր ուղղություններով երկաթուղային կոնտեյներային փոխադրումների ընդհանուր ծավալը գերազանցել է 2 միլիոն TEU-ն։

 

Այս տարվա առաջին կեսին այս ցուցանիշը նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ աճել է 20%-ով և կազմել 11,178 բլոկային գնացք։

 

2025 թվականին Չինաստանից Կենտրոնական միջանցքով տեղափոխված 433 բլոկային գնացքներից 400 միավորը Չինաստանից ուղարկվել է արևմուտք, միայն 33-ը՝ արևմուտքից արևելք։ Նման հարաբերակցությունը վկայում է Միջին միջանցքով «հակադարձ» բեռների բացակայության մասին։

 

Հատկանշական է, որ վերջին երեք տարիների ընթացքում Կենտրոնական Ասիայով տեղափոխված բլոկային գնացքների մասնաբաժինը Չինաստան - Եվրոպա - Չինաստան երկաթուղային փոխադրումների ընդհանուր ծավալում աճել է։ Եթե 2023 թվականին այն կազմել է 1.5%, ապա 2024 թվականին այն աճել է մինչև 1.8%, իսկ 2025 թվականին հասել է 2.2%-ի։

 

Միջին միջանցքի երկայնքով կոնտեյներային բլոկային գնացքների ընդհանուր փոխադրումների տոկոսային հարաբերակցության աճի դինամիկան վկայում է միջանցքի զարգացման արդյունավետության մասին, սակայն 2.2% հարաբերակցությունը, հաշվի առնելով հավակնոտ Միջին միջանցքի ներուժը, բարձր ցուցանիշ չէ։

 

Միջին միջանցքին մասնակցող երկրները հաստատել են 2026 թվականի ծրագիրը, որը նախատեսում է տարվա ընթացքում Չինաստանից 600 կոնտեյներային բլոկային գնացքների փոխադրում։

 

2026 թվականի առաջին երեք ամիսներին Չինաստանից Ղազախստանով փոխադրվել է 125 բլոկային գնացք։ Այս ցուցանիշը 35%-ով ավելի է, քան 2025 թվականի նույն ժամանակահատվածում, ինչը ենթադրում է, որ 2026 թվականին Չինաստանից Միջին միջանցքով կոնտեյներային հոսքը կաճի և կհասնի ընդհանուր ծավալի 2.5%-ի։

 

Միջին միջանցքով Չինաստան-Եվրոպա-Չինաստան ընդհանուր ծավալում Միջին միջանցքով փոխադրվող բլոկային գնացքների մասնաբաժնի մինչև 5% մինչև 2030 թվականը (տարեկան 1200-1500 բլոկային գնացք) մեծացումը պետք է լինի միջանցքին մասնակցող երկրների համար համատեղ ռազմավարական ուղեցույց։

 

Աղբյուր՝ transcor.ge