
2026-08-17
ԵՄ-ն 2026 թվականի օգոստոսին գործարկեց տրանսպորտային
հասանելիության նոր հարթակ, որի նպատակն է Եվրոպան և Կենտրոնական Ասիան կապել Սև ծովի
և Հարավային Կովկասի միջոցով: ԵՄ-ն, միջազգային ֆինանսական հաստատությունների հետ համատեղ,
նախատեսում է մոտ 2 միլիարդ եվրո ներդնել Սևծովյան տարածաշրջանի և Հարավային Կովկասի
ենթակառուցվածքների զարգացման մեջ:
ԵՄ ընդլայնման հարցերով հանձնակատար Մարթա Կոսը
նշել է, որ Տրանսկասպյան երթուղու երկայնքով առևտրի ծավալը կարող է հնգապատկվել հաջորդ
15 տարիների ընթացքում:
Միջանցքի հիմնական մասնակիցներն են Ղազախստանը
և Ադրբեջանը: Ղազախստանը հայտարարում է, որ վերջին յոթ տարիների ընթացքում 35 միլիարդ
դոլար է ներդրել տրանսպորտային ենթակառուցվածքներում և նախատեսում է շարունակել ներդրումներ
կատարել ապագայում՝ ամրապնդելու իր դերը որպես Չինաստանի և Եվրոպայի միջև հիմնական
կապող օղակ:
Միջազգային ֆինանսական հաստատությունները նույնպես
ակտիվորեն ներգրավված են Տրանսկասպյան երթուղու զարգացման գործում: Ասիական ենթակառուցվածքային
ներդրումային բանկը և Միջազգային ֆինանսական կորպորացիան ֆինանսավորում են Ղազախստանի
Ալմաթա շրջանցող 75 կիլոմետրանոց երկաթուղային գիծը մոտ 300 միլիոն դոլարով: Երկրի
ճանապարհների արդիականացման ծրագիրը կազմում է 1.5 միլիարդ դոլար:
Ղազախստանի Կասպյան նավահանգիստների հզորությունը
նույնպես ընդլայնվել է: Ակտաուի և Կուրիկի նավահանգիստներում իրականացված նախագծերի
արդյունքում դրանց ընդհանուր թողունակությունը տարեկան աճել է մինչև 21.6 միլիոն տոննա:
Զուգահեռաբար, Ադրբեջանն ու Վրաստանը աշխատում են Բաքվի նավահանգստի և Բաքու-Թբիլիսի-Կարս
երկաթուղու թողունակությունը մեծացնելու ուղղությամբ, ինչը պետք է նպաստի բեռների տեղափոխմանը
դեպի թուրքական և եվրոպական շուկաներ։
Ենթակառուցվածքների զարգացմանը չնայած, «Միջին
միջանցքով» բեռնափոխադրումների ծավալը դեռևս համեմատաբար փոքր է: 2024 թվականին երթուղով
տեղափոխվել է 4.5 միլիոն տոննա բեռ, իսկ 2025 թվականին՝ 4.7 միլիոն տոննա: 2030 թվականի
համար նպատակը 11 միլիոն տոննա է։
Եվրամիության համար «Միջին միջանցքը» կարևոր է որպես Չինաստանից բեռնափոխադրումների ռուսական երթուղու այլընտրանք, մինչդեռ Չինաստանը այն դիտարկում է որպես Եվրոպա մատակարարման ուղիները դիվերսիֆիկացնելու և Կենտրոնական Ասիայում և Հարավային Կովկասում իր տնտեսական ազդեցությունը ամրապնդելու հնարավորություն: