Եվրամիություն - Կենտրոնական Ասիա

2025-03-30

Մարտի 28-ին Աշխաբադում կայացել է «Կենտրոնական Ասիա-Եվրամիություն» նախարարական հանդիպումը։ Մամուլի ասուլիսում ԵՄ արտաքին քաղաքականության ղեկավար Կայա Կալլասը հայտնել է, որ Բրյուսելը պատրաստ է ավելի քան 10 միլիարդ եվրո ներդնել «Միջին միջանցքի» զարգացման համար։

Ապրիլի 3-4-ը Սամարղանդում կանցկացվի «Եվրամիություն - Կենտրոնական Ասիա» գագաթնաժողովը։ Առաջին անգամ ԽՍՀՄ փլուզումից հետո Կենտրոնական Ասիայի երկրների ղեկավարները ամենաբարձր մակարդակով կհանդիպեն Եվրամիության ղեկավարների հետ և կքննարկեն ռազմավարական գործընկերության զարգացման հեռանկարները։

Մարտի 26-ին, մինչ Կալասը Աշգաբադ ​​ժամանելը, Տոկաևը Աստանայում հանդիպել է Չինաստանի Կոմկուսի Կենտկոմի ներկայացուցչի հետ, ում հետ քննարկել է Սի Ցզինպինի առաջիկա այցը 2025 թվականի հունիսին, երբ պետք է անցկացվի «Չինաստան-Կենտրոնական Ասիա» երկրորդ գագաթնաժողովը։ Պեկինը Ղազախստանին համարում է առանցքային երկիր՝ իր եվրասիական շահերն իրականացնելու համար։  Հատկանշական է, որ այնտեղից  սկսվեց «Մեկ ճանապարհ, մեկ գոտի» նախագիծը։

Միաժամանակ, մարտի 28-ին Ռուսաստանը հայտարարեց, որ ռուսական հսկա «Տատնեֆտ»-ը մասնակցելու է «Պավլոդար» և «Ատիրաու» նավթավերամշակման գործարանների սեփականաշնորհմանը։ Ռուսաստանը դիվանագիտական ​​գագաթնաժողովների փոխարեն խաղադրույք է կատարում տնտեսության ակտիվացման վրա. Այն աշխատում է Չինաստանի հետ Արևելյան Ղազախստանի տարածաշրջանում լոգիստիկ հանգույց ստեղծելու, Ղազախստանի Զայսան քաղաքում նոր օդանավակայանի, Տուգիլ բնակավայրում գետային նավահանգստի և Չինաստանի, Ղազախստանի և Ռուսաստանի սահմանին երկաթուղային սահմանային անցակետի կառուցման վրա:

Սամարղանդի գագաթնաժողովը կարող է ցույց տալ, թե որքանով է պատրաստ Եվրամիությունը Կենտրոնական Ասիայի հետ համակարգված և երկարաժամկետ հարաբերություններին։ Բրյուսելը պետք է ապացուցի, որ իր առաջարկը դիվանագիտական ​​գործունեության ժամանակավոր դրսեւորում չէ, այլ լիարժեք ռազմավարական ներկայության սկիզբ։

Հիշեցնենք, որ չնայած «Միջին միջանցքի» շուրջ բարձրացված աղմուկին, նշված երթուղիով փոխադրվող բեռնահոսքերի ծավալը չի ​​գերազանցում «Հյուսիսային միջանցքով» փոխադրվող բեռնահոսքերի ծավալի 5%-ը։ Նշված ցուցանիշի ավելացումը հիմնարար բարեփոխումներ է պահանջում «միջին միջանցքի» երկայնքով տեղակայված երկրներում, որոնց իրականացումը, գոնե մոտ ապագայում, կասկածելի է։ Նախկին խորհրդային երկրներն են, որ պետք է հաղթահարեն խորհրդային ժառանգությունը՝ առաջին հերթին մտածողության ոլորտում։ Եվ այս ճանապարհին Վրաստանը հայտնվում է որպես Եվրամիության «դաշնակից», թեկուզ՝ ըստ իր գտնվելու վայրի, բնականաբար, ինքն իրեն, առանց որևէ պարտադրանքի։ Իսկ Վրաստանում այս պահին կատարվում է  հակառակը, նկատի ունեմ իշխանության գործողությունը, նրա տեսլականը, նրա ձգտումը։

Դաթո Գոչավա

Պրոֆեսիոնալ երկաթուղայինների ակումբ