Վրաստան՝ Մետաքսի ճանապարհի դարպաս. Երկրի բնակչության նոր պատկեր

2026-10-05

Բնակչություն

2024 թվականի ընդհանուր մարդահամարի վերջնական տվյալների համաձայն՝ Վրաստանում բնակվում է 3,929,581 մարդ, բացառությամբ օկուպացված տարածքների։ Եթե այս տվյալներին ավելացնենք օկուպացված Աբխազիայի և Ցխինվալի շրջանի բնակչության 2024 թվականի համապատասխան գնահատականները, Վրաստանի ամբողջ տարածքի բնակչությունը կազմում է մոտավորապես 4,229,984 մարդ։ Այս թիվը ամփոփված ցուցանիշ է, այլ ոչ թե Geostat-ի կողմից հաշվարկված մեկ պաշտոնական վիճակագրություն։ 2024 թվականի մարդահամարի համաձայն՝ երկրի բնակչության 62.5%-ը բնակվում է քաղաքներում, իսկ 37.5%-ը՝ գյուղական վայրերում։

 

Էթնիկ կազմ

2024 թվականի մարդահամարի համաձայն՝ Վրաստանի բնակչության էթնիկ կազմը հետևյալն է. էթնիկ վրացիներ՝ 3,304,075 մարդ, կամ բնակչության 84.1%-ը։ Ադրբեջանցիներ՝ 268,832 կամ 6.8%; հայեր՝ 169,296 կամ 4.3%: Վերջին 10 տարվա ընթացքում վրացիների բաժինը ընդհանուր բնակչության մեջ նվազել է 86.8%-ից մինչև 84.1%: Ադրբեջանցիների թիվն աճել է 15.4%-ով, իսկ հայերինը՝ 0.7%-ով:

 

Ռուսների աճ

Վերջին տասնամյակում ռուսների ուղղության փոփոխությունը հատկապես հետաքրքիր է: 2014 թվականի մարդահամարի տվյալներով՝ Վրաստանում էթնիկ ռուսների թիվը կազմել է մոտավորապես 26.5 հազար, իսկ 2024 թվականի մարդահամարի տվյալներով՝ այն արդեն հասել էր 42,545-ի՝ 60.8% աճ: Բացի այդ, Ռուսաստանի քաղաքացիների թիվը 2014 թվականի 7,620-ից աճել է մինչև 37,715 2024 թվականին, կամ մոտ հինգ անգամ: Ռուսաստանի քաղաքացիները 2024 թվականի մարդահամարի տվյալներով Վրաստանում մշտապես բնակվող օտարերկրացիների ամենամեծ խումբն են:

 

Օտարերկրացիներ

Ընդհանուր առմամբ, 2024 թվականի մարդահամարի տվյալներով Վրաստանում մշտապես բնակվող օտարերկրյա քաղաքացիների թիվը կազմել է 133,857 մարդ՝ բնակչության 3.4%-ը: 2014 թվականին Վրաստանի քաղաքացիները կազմել են բնակչության 99.2%-ը, մինչդեռ 2024 թվականին նրանց բաժինը նվազել է մինչև 96.1%: Համապատասխանաբար, վերջին տասնամյակում օտարերկրյա քաղաքացիների բաժինը մոտ 0.8%-ից աճել է մինչև 3.4%:

 

Միգրացիա

Օտարերկրյա երկրների քաղաքացիների շրջանում երկրորդ տեղում են Հնդկաստանի քաղաքացիները՝ 23,925 մարդ, իսկ երրորդ տեղում՝ Ուկրաինայի քաղաքացիները՝ 11,542: Այնուհետև գալիս են Ադրբեջանի քաղաքացիները՝ 8,309, Հայաստանի քաղաքացիները՝ 5,381, Թուրքիայի քաղաքացիները՝ 5,262, Բելառուսի քաղաքացիները՝ 4,473, Իրանի քաղաքացիները՝ 4,322, Իսրայելի քաղաքացիները՝ 3,244 և Հորդանանի քաղաքացիները՝ 3,037:

 

Լեզու և քաղաքացիություն

Վրաստանի պաշտոնական լեզուն վրացերենն է, իսկ Աբխազիայի Ինքնավար Հանրապետությունում, վրացերենի հետ մեկտեղ, պաշտոնական կարգավիճակ ունի նաև աբխազական լեզուն: Վրաստանի քաղաքացիության մասին գործող օրենսդրության համաձայն՝ քաղաքացիություն շնորհվում է ծննդյան պահից այն անձին, որի ծնողներից մեկը ծննդյան պահին Վրաստանի քաղաքացի է. օրենքը սահմանում է նաև քաղաքացիություն ձեռք բերելու այլ դեպքեր:

 

Կրոն

Վրաստանի բնակչության մեծամասնությունը ուղղափառ քրիստոնյաներ են: 2024 թվականի մարդահամարի տվյալներով՝ Վրաստանի բնակչության 82.0%-ը՝ 3,223,206 մարդ, ուղղափառ քրիստոնյաներ են: Մուսուլմանները կազմում են բնակչության 11.1%-ը՝ 437,458 մարդ, իսկ Հայ Առաքելական Եկեղեցու հետևորդների թիվը՝ 101,736 մարդ:

 

Ուրբանացում  

Վրաստանը զգալիորեն ուրբանիզացված  է: 2024 թվականի մարդահամարի տվյալներով՝ բնակչության 62.5%-ը բնակվում է քաղաքներում, ինչը 5.3 տոկոսային կետով ավելի է, քան 2014 թվականին: Նույն ժամանակահատվածում քաղաքային բնակչությունն աճել է 15.7%-ով, մինչդեռ գյուղական բնակչությունը նվազել է 7.4%-ով:

 

Խոշոր քաղաքներ

Վրաստանի հինգ խոշորագույն քաղաքները՝

1. Թբիլիսի — 1 331, 5 հազար

2. Բաթումի — 235, 7 հազար

3. Քութայիս — մոտ 161,0 հազար

4. Ռուսթավի — մոտ 132,0 հազար

5. Սուխումի — 64,9 հազար

 

Geographer Diary