Raisina Dialogue Միջազգային համաժողով

2025-03-18

 «Մրցակցություն և համագործակցություն ապագան ապահովելու համար» պանելային քննարկումն անցկացվել է բարձր մակարդակի միջազգային համաժողովի՝ Raisina Dialogue-ի շրջանակներում։ Raisina Dialogue-ը բարձր մակարդակի միջազգային համաժողով է, որը կազմակերպվում է Հնդկաստանի արտաքին գործերի նախարարության և ազդեցիկ վերլուծական հետազոտական ​​կազմակերպության՝ Observer Research Foundation (ORF) կողմից, որն ամեն տարի անցկացվում է Նյու Դելիում. Raisina Dialogue-ը բացվել է Հնդկաստանի վարչապետ Նարենդրա Մոդին Նոր Զելանդիայի վարչապետ Քրիստոֆեր Լուքսոնի հետ միասին: Քննարկմանը մասնակցել են աշխարհի բազմաթիվ երկրների առաջատար քաղաքական գործիչներ, այդ թվում՝ Սլովենիայի փոխվարչապետ և արտաքին և եվրոպական գործերի նախարար Տանյա Ֆայոնը, Եգիպտոսի Արաբական Հանրապետության ներդրումների և արտաքին առևտրի նախարար Հասան Էլ Խատիբը, Միացյալ Թագավորության ազգային անվտանգության հարցերով խորհրդական Ջոնաթան Փաուելը, Հնդկաստանի արտաքին գործերի նախարար Վիկրամ Միսրին, Infosys-ի համահիմնադիր և նախագահն Նանդան Նիլեկան, DP World-ի  կառավարող տնօրեն Ռիզվան Սումար։  Քննարկումը վարում էր Observer Research Foundation-ի նախագահ Սամիր Սարանը:

Ներկայացնում ենք մի հատված պանելային քննարկմանը Վրաստանի արտաքին գործերի նախարար Մակա Բոչորիշվիլիի ելույթից.

 «Վրաստանը կարող է չափազանց փոքր երկիր լինել աշխարհաքաղաքական գործընթացները որոշելու համար, սակայն այն գտնվում է այնտեղ, որտեղ հատվում են աշխարհաքաղաքական շահերը, ինչը նոր հնարավորություններ է ստեղծում։ Այս հնարավորություններն արդյունավետ օգտագործելու համար բավականաչափ իմաստություն և հեռատեսություն է պահանջվում: Նախ և առաջ կարևոր է նշել այն մարտահրավերները, որոնց բախվում է Վրաստանը այսօրվա աշխարհաքաղաքական միջավայրում, ինչպես նաև այն հնարավորությունները, որոնք տալիս է նրա ռազմավարական դիրքը։ Դարեր շարունակ Վրաստանը ծառայել է որպես Արևելքն ու Արևմուտքը կապող կամուրջ։ Մետաքսի ճանապարհի ժամանակներից ի վեր մեր երկիրը կարևոր դեր է խաղացել Արևելքի և Արևմուտքի միջև կապ ապահովելու գործում։ Խորհրդային Միության փլուզումից հետո՝ անկախության առաջին իսկ օրերից, Վրաստանը նորից սկսեց մտածել, թե ինչպես վերականգնել ու ամրապնդել այս պատմական դերը ժամանակակից աշխարհում»։

Բոչորիշվիլիի խոսքով, Ադրբեջանի և Թուրքիայի հետ սերտ համագործակցության, ինչպես նաև ռազմավարական գործընկերների աջակցության շնորհիվ բազմաթիվ կարևոր նախագծեր են իրականացվել։ «Տասնամյակներ անց այս նախագծերը դեռևս մնում են արդիական, քանի որ դրանք հսկայական ներուժ ունեն ընդհանուր եվրոպական անվտանգության ամրապնդման համար։  Այս նախագծերը առանձնահատուկ նշանակություն ունեն, երբ խոսքը վերաբերում է այնպիսի ոլորտներում, ինչպիսիք են էներգետիկան, տրանսպորտը և այլն, կապը», - նշել է Մակա Բոչորիշվիլին։

«Վրացական կողմը երկար ժամանակ անընդհատ փորձում է Սեւ ծովը վերածել Եվրամիության հետ միավորող կամուրջի, ոչ թե բաժանարար պատնեշի, այսօր մենք իրական հնարավորություններ ունենք հասնելու այդ նպատակին, սակայն դրա համար անհրաժեշտ է ակտիվ աշխատանք եւ ներդրումներ։ Միասին մենք կարող ենք իրականացնել լայնածավալ նախագծեր, որոնք օգուտ կբերեն Եվրամիությանը, Եվրոպային։ Մենք մեզ համարում ենք Եվրոպայի մաս, հետևաբար եվրոպական անվտանգության հարցերն ուղղակիորեն վերաբերում են մեզ։ Այս համատեքստում կարևոր է դիտարկել այն հսկայական ներուժը, որն առկա է Արևելքում, որը օգուտ կբերի ողջ եվրոպական տարածաշրջանին։ Միջին միջանցքը հսկայական հնարավորություններ է բացում մեզ համար, և դրա զարգացումը մեր առաջնահերթություններից է։ Մենք պատրաստ ենք ներդրումներ կատարել ենթակառուցվածքային ծրագրերում և ամբողջությամբ օգտագործել այն ներուժը, որն այդ նախագծերն առաջարկում են Վրաստանին։ Սև ծովի և Կասպից ծովի էներգետիկ և տրանսպորտային կապը, բազմաթիվ նախագծեր, որոնք կարող են իրականացվել կամ արդեն իրականացվում են Վրաստանի մասնակցությամբ, զգալի օգուտներ կբերեն մեր փոքր տարածաշրջանին»,- ասել է ԱԳ նախարարը։

 «Հատկապես պետք է առանձնացնել չափազանց կարևոր գործոններ՝ խաղաղություն և անվտանգություն, ես խոսում եմ փոքր, բայց շատ դինամիկ տարածաշրջանի՝ Հարավային Կովկասի մասին։ Վրաստանը միշտ աջակցել և խրախուսել է իր հարևանների՝ Հայաստանի և Ադրբեջանի ջանքերը, և մենք ուրախ ենք, որ նրանք գտել են խաղաղության ուղին և հայտարարել խաղաղության համաձայնագրի մասին, որը չափազանց կարևոր է ողջ տարածաշրջանի համար։

 Սակայն Վրաստանի երկու շրջաններ դեռևս օկուպացված են Ռուսաստանի կողմից, և դա լուրջ վտանգ է ներկայացնում մեր տարածաշրջանի համար։ Ինձ համար՝ որպես վրացի դիվանագետի, վաղուց բարդ խնդիր է բացատրել մի կողմից ռուսական օկուպացիայի վտանգները, մյուս կողմից՝ առկա ահռելի հնարավորությունները։ Սա մնում է բարդ խնդիր, քանի որ օկուպացիան շարունակվում է, և անվտանգության մարտահրավերները մնում են: Սակայն մենք պետք է արձագանքենք այս մարտահրավերներին, և մեր պատասխանը պետք է լինի տնտեսական զարգացումը, ճիշտ բարեփոխումները։ Վրաստանը համաշխարհային վարկանիշում բարձր տեղ է զբաղեցնում բիզնեսով զբաղվելու հեշտությամբ, բաց կառավարման և կոռուպցիայի դեմ պայքարով:  Այս ձեռքբերումները հնարավոր են դարձել կառավարության կողմից իրականացվող հետևողական բարեփոխումների շնորհիվ, հատկապես վերջին տասը տարիների ընթացքում։ Այսպես մենք դիմակայում ենք մեր տարածաշրջանի անվտանգության մարտահրավերներին»,- ասել է արտգործնախարարը։

Աղբյուր՝ commersant.ge