Ներդրումային մարտահրավեր Ղազախստանի և Վրաստանի երկաթուղիների համար

2025-08-12

Ղազախստանը մղում է Վրաստանին համաժամանակ զարգացնել սեփական ենթակառուցվածքները՝ Միջին միջանցքում ներդնելով 600 միլիոն դոլար

Ղազախստանի որոշումը՝ Միջին միջանցքի իր սեփական հատվածում 600 միլիոն դոլար ներդնել, մի կողմից, նպատակ ունի մեծացնել դրանով անցնող տրանսպորտային միջանցքի հզորությունը, իսկ մյուս կողմից՝ այն հստակ ազդանշան է ուղարկում Միջին միջանցքում ներգրավված երկրներին, այդ թվում՝ Վրաստանին, համաժամանակ սկսել սեփական տրանսպորտային ենթակառուցվածքների զարգացումը։

Հակառակ դեպքում, վրացական հատվածում ստեղծված «խցանման» պատճառով, Ղազախստանի կողմից սեփական ենթակառուցվածքներում ներդրված ֆինանսական միջոցները կվերադարձվեն ցածր եկամտաբերությամբ, դրանով իսկ վնասելով միջանցքի բոլոր պետություններին։

Համաձայնագրի համաձայն, Ղազախստանը Աբու Դաբիի առևտրային բանկից և Deutsche Bank-ից կստանա 600 միլիոն դոլարի վարկ՝ երեք տարի ժամկետով։

Նախատեսվում է, որ ֆինանսական միջոցները հիմնականում կուղղվեն Տրանսղազախական երկաթուղային միջանցքի սահմանափակ հզորությամբ հատվածների և նոր երկաթուղային հատվածների կառուցմանը, բացի այդ, միջոցների մի մասը կօգտագործվի Ղազախստանի երկաթուղիների կողմից նախկինում վերցված վարկերի վերաֆինանսավորման համար։

Ղազախստանի տրանսպորտային ռազմավարության փաստաթղթի համաձայն՝ նախատեսվում է ավարտել երեք կարևոր ընթացիկ երկաթուղային նախագծեր՝

Ալտինկոլ-Ժետիգեն հատվածի արդիականացում,

Դոստիկ-Մոյինտ հատվածի արդիականացում,

Ալմաթիի շրջանցիկ երկաթուղու կառուցում,

Այն իրավիճակում, երբ Ղազախստանը Ալմաթիի շրջանցիկ երկաթուղու զարգացումը համարում է առաջնահերթություն, Վրաստանի կառավարությունը ինչ-ինչ պատճառներով չեղարկել է գրեթե ավարտված Թբիլիսիի շրջանցիկ երկաթուղու նախագիծը։

Նշենք, որ տրանսպորտի աճի պայմաններում Թբիլիսիի շրջանցիկ երկաթուղու նախագիծը կրկին արդիական կլինի 20-25 տարվա հեռանկարում՝ այսօր կայացված որոշման պայմաններում դրա վերականգնումը անհնար կլինի։

Բնականաբար, հարց է առաջանում. ո՞րն է պատճառը, որ Ղազախստանի երկաթուղիները կարողացել են առանց որևէ խոչընդոտի ներգրավել 600 միլիոն դոլար ֆինանսական և բանկային հաստատություններից իր երկաթուղային ենթակառուցվածքների արդիականացման համար, մինչդեռ Վրաստանի երկաթուղիները վերջին 10 տարիների ընթացքում ֆինանսական և բանկային հաստատություններից որևէ ներդրում չեն ներգրավել կամ զրոյական ներդրում են ներգրավել երկաթուղու արդիականացման և շարժակազմի վերանորոգման համար։

Վերջին 15 տարիների ընթացքում «Վրացական երկաթուղիների» վարկային վարկանիշը չի բարելավվել և փաստացի կասեցվել է «BB-» ոչ ներդրումային վարկանիշի վրա, որը բարձր ռիսկի մակարդակ է, ինչը վկայում է, որ ֆինանսական և բանկային կազմակերպությունների հետաքրքրությունը «Վրացական երկաթուղիների» նկատմամբ ներդրումային գրավչության տեսանկյունից ցածր է։

«Fitch» միջազգային վարկանիշային գործակալության գնահատականի համաձայն՝ «Վրացական երկաթուղիների» ներդրումային գրավչությունը զգալիորեն ցածր է տարածաշրջանի երկաթուղիների նմանատիպ ցուցանիշներից, այդ թվում՝ Միջին միջանցքի երկրներից։

Տեղեկատվություն՝ transcor.ge