Իտալիա-Ուզբեկստան առևտրային հարաբերություններ Մետաքսի ճանապարհին

2026-06-17

Վերջին տարիներին Իտալիայի և Ուզբեկստանի միջև արտահանումն ու ներմուծումը ակտիվորեն աճել են, և Իտալիան Ուզբեկստանի կարևոր առևտրային գործընկերներից մեկն է Եվրոպայում։

 

Հիմնական ցուցանիշներ

 

● 2023 թվականին երկկողմ առևտրաշրջանառությունը հասել է մոտավորապես 502.5 միլիոն ԱՄՆ դոլարի, ինչը մոտավորապես 30%-ով ավելի է, քան 2022 թվականին։

 

● 2024 թվականին Ուզբեկստանի ներմուծումը Իտալիայից կազմել է մոտավորապես 368 միլիոն դոլար։

 

● 2024 թվականին Ուզբեկստանի արտահանումը Իտալիա կազմել է մոտավորապես 35 միլիոն դոլար։

 

Ի՞նչ է հիմնականում վաճառում Իտալիան Ուզբեկստանին։

 

● Արդյունաբերական և տեքստիլ մեքենաներ։

 

● Էլեկտրոնային սարքեր։

 

● Բժշկական և օպտիկական սարքավորումներ։

 

● Դեղագործական արտադրանք։

 

● Ավտոմեքենաներ և պահեստամասեր։

 

Ի՞նչ է վաճառում Ուզբեկստանը Իտալիային։

 

● Տեքստիլ և տրիկոտաժե գործվածքներ։

 

● Բամբակ։

 

● Պղինձ։

 

● Հագուստ։

 

● Գյուղատնտեսական արտադրանք։

 

Գործարար հնարավորություններ

 

Իտալիայի և Ուզբեկստանի միջև առևտրում ամենախոստումնալից ուղղություններն են համարվում՝ տեքստիլ և հագուստ, գյուղատնտեսական արտադրանք (չոր մրգեր, մրգեր, բանջարեղեն), շինանյութեր, դեղագործական արտադրանք, արդյունաբերական մեքենաներ և սարքավորումներ։

 

Երթուղու փուլեր

 

Ուզբեկստան → Ղազախստան. բեռները Տաշքենդից երկաթուղով տեղափոխվում են Ակտաու կամ Կուրիկ նավահանգիստ։

 

Կասպից ծով. վագոնները կամ կոնտեյներները լաստանավով տեղափոխվում են Բաքու/Ալաթ նավահանգիստ։

 

Ադրբեջան → Վրաստան. Տեղաշարժը իրականացվում է երկաթուղային ցանցով, ներառյալ Բաքու-Թբիլիսի-Կարս երկաթուղային ենթակառուցվածքը։

 

Վրաստան → Եվրոպա

 

Երկու հիմնական տարբերակ.

 

Փոթի/Բաթումի → Սև ծով → Բուլղարիա/Ռումինիա → Իտալիա։

 

Կամ Թուրքիայի միջոցով ուղղակիորեն դեպի եվրոպական երկաթուղային ցանց։

 

Եվրոպա → Իտալիա. Վերջնական առաքումը կատարվում է իտալական լոգիստիկ կենտրոններում, ինչպիսիք են Տրիեստը, Միլանը կամ Բոլոնիան։

 

Ընդհանուր տարանցման ժամանակը 10-18 օր է։

 

Հիմնական առավելություններ

 

● Ռուսաստանի տարածքը շրջանցելը։

 

● Լիարժեք մուլտիմոդալ շղթա (երկաթուղի + լաստանավ + երկաթուղի):

 

● Վրաստանում տարանցիկ հանգույցի գործառույթ (Ախալքալաք, Փոթի, Բաթումի):

 

● Ուղիղ կապ եվրոպական լոգիստիկ կենտրոնների և իտալական նավահանգիստների հետ:

 

Ներկայումս Իտալիայի և Ուզբեկստանի միջև բեռնափոխադրումները հիմնականում իրականացվում են մի քանի երթուղիներով.

 

1. Միջին միջանցք

 

Վերջին տարիներին ամենաարագ զարգացող ուղղությունը. Իտալիա → Սլովենիա/Խորվաթիա → Թուրքիա → Վրաստան → Ադրբեջան → Կասպից ծով (լաստանավ) → Ղազախստան → Ուզբեկստան

 

Առավելություններ.

 

● Համեմատաբար արագ տարանցում;

 

● Ռուսաստանի տարածքը շրջանցելը;

 

● Լավ տարբերակ կոնտեյներային բեռների համար:

 

2. Ծովային + երկաթուղային երթուղի

 

Իտալական նավահանգիստներ (Տրիեստ կամ Ջենովա) → Վրաստանի նավահանգիստներ (Բաթումի կամ Փոթի) → Վրաստան-Ադրբեջան երկաթուղի → Կասպից ծով → Ղազախստան → Ուզբեկստան:

 

3. Օդային բեռնափոխադրումներ

 

Երթուղի՝ Միլան / Հռոմ → Տաշքենդ

 

Առավելություններ՝

 

● 1–5 օր;

 

● Բարձրարժեք կամ փչացող ապրանքների համար։

 

Թերություններ՝

 

● Ամենաթանկը։

 

4. Ավտոմոբիլային բեռնափոխադրումներ

 

Իտալիա → Սլովենիա → Խորվաթիա → Սերբիա → Բուլղարիա → Թուրքիա → Վրաստան → Ադրբեջան → Կասպից ծով → Ղազախստան → Ուզբեկստան։

 

Հարմար է՝

 

● Մասնակի բեռների (LTL) համար;

 

● Փոքր և միջին չափի բեռնափոխադրումների համար։

 

Քանի որ երկաթուղին էկոլոգիական, համեմատաբար էժան, արագ և անվտանգ փոխադրման միջոց է, մոտ ապագայում Բաքու-Թբիլիսի-Կարս երկաթուղին կդառնա Իտալիայի և Ուզբեկստանի միջև ամենահարմար տարանցիկ երթուղին։ Քանի որ այս երթուղու առավելությունները կլինեն հետևյալը.

 

● Բազմամոդալ շղթայում տարանցման ժամանակը կրճատվում է, միայն Կասպից ծովով լաստանավային փոխադրումների դեպքում։

 

● Բաքվի նավահանգստից բեռները կտեղափոխվեն Ստամբուլ Բաքու-Թբիլիսի-Կարս երկաթուղով։

 

● Թուրքիայի երկաթուղիների կապը եվրոպական երկաթուղային ցանցի հետ՝ Ուզբեկստանից Իտալիա և նաև հակառակը՝ Իտալիայից Ուզբեկստան, տրանսպորտին տալիս է առանձին հզոր առավելություն։

 

● Երկաթուղիները ավելի դանդաղ են, քան ցամաքային կամ օդային բեռնափոխադրումները, չնայած կանխատեսելի են, քանի որ գնացքները գործում են ֆիքսված ժամանակացույցով։

 

Նախապայմաններ

 

● Ուզբեկստանի երկաթուղային կոնտեյներային օպերատորը հայտարարել է CASCA+ տարանցիկ բազմամոդալ երթուղով (Ղրղզստանի, Ուզբեկստանի, Թուրքմենստանի, Ադրբեջանի, Վրաստանի և Թուրքիայի երկաթուղիների համատեղ նախաձեռնություն) բեռնափոխադրումների ընդլայնման մասին 2025 թվականի հոկտեմբերին։

 

● Ուզբեկստանի ներդրումների խթանման գործակալության տնօրեն Մանսուրջոն Ռասուլևի խոսքով՝ Ուզբեկստանի կառավարությունը ակտիվորեն համագործակցում է Վրաստանի հետ՝ լոգիստիկ ենթակառուցվածքների ներդրումային հնարավորությունները ուսումնասիրելու համար։

 

● Ուզբեկստանը և Իտալիան ղեկավարության մակարդակով բանակցություններ են սկսել երկրների միջև ռազմավարական գործընկերությունը խորացնելու համար։

 

● Միացյալ Թագավորությունը և Ուզբեկստանը այս տարվա փետրվարին համաձայնության են եկել հարաբերությունները խորացնելու ճանապարհային քարտեզի շուրջ։ Սա կամրապնդի Ուզբեկստանի դիրքերը որպես Եվրոպան և Կենտրոնական Ասիան կապող նոր տնտեսական կենտրոն։

 

● «Անհնար է խոսել կապի օրակարգի մասին առանց Վրաստանի», - այս խոսքերը պատկանում են ընդլայնման հարցերով եվրահանձնակատար Մարթա Կոսին։

 

Զուրաբ Մաղրաձե

 

Օգտագործված նյութեր՝

daryo.uz / esteri.it / tradingeconomics.com

gtaic.ai / tradingeconomics.com / ciuz.info

sofmar.ge / sofmar.ge / traceca.ge

traceca.ge / traceca.ge / traceca.ge