Լոգիստիկայի դայջեսթ - 2026թ. հուլիսLogistics Digest – July 2026

2026-07-30

■ Հուլիսի 1-ին Թբիլիսիում տեղի ունեցավ Վրաստան-Ուզբեկստան գործարար ֆորումը։ Ֆորումին ներկայացված էին Ուզբեկստանի ավելի քան 60 ընկերություններ։ Կազմակերպիչների խոսքով՝ ֆորումը կդառնա երկու երկրների պետական ​​գերատեսչությունների ղեկավարների և գործարար շրջանակների ներկայացուցիչների միջև անմիջական երկխոսության հարթակ։

 

■ Moody's միջազգային վարկանիշային գործակալությունը կարծում է, որ Վրաստանի ռազմավարական դիրքը Միջին միջանցքում կլինի երկրի տնտեսական աճի հիմնական շարժիչ գործոններից մեկը։ Գործակալության կարծիքով՝ ընթացիկ և նախատեսված խոշոր ենթակառուցվածքային նախագծերը, այդ թվում՝ նոր Վազիանի միջազգային օդանավակայանը, Անակլիայի խորջրյա նավահանգիստը, Փոթիի նավահանգստի ընդլայնումը և լիովին գործող Բաքու-Թբիլիսի-Կարս երկաթուղին, զգալիորեն կամրապնդեն Վրաստանի դերը որպես տարածաշրջանային տարանցիկ և լոգիստիկ կենտրոն։ Moody's-ը Վրաստանի ինքնիշխան վարկային վարկանիշը թողել է անփոփոխ՝ Ba2 մակարդակում և բարձրացրել է դրա կանխատեսումը բացասականից մինչև կայուն։

 

■ Համաշխարհային բեռնափոխադրումների գների աճի միտումը շարունակվում է։ Բարձր պահանջարկի պայմաններում, փոխադրողները բարձրացրել են նաև Ասիա-Եվրոպա երթուղու սակագները: Շանհայից դեպի Ջենովա փոխադրումները աճել են 10%-ով (6,360 դոլար), իսկ Շանհայից դեպի Ռոտերդամ՝ 7%-ով (4,682 դոլար):

 

■ Հայաստանը ինքնուրույն սկսում է երկաթուղու վերականգնումը դեպի Թուրքիայի և Ադրբեջանի սահմաններ:

 

ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը հայտարարել է, որ սկսվել են Շիրակ-Ախուրիկ և Երասխի  երկաթուղային հատվածների վերականգնման նախապատրաստական ​​աշխատանքները:

 

■ Թուրքիայի տարածքում ընթանում է 4,164 կիլոմետր երկաթուղային գծերի կառուցում: Նախատեսվում է, որ երկաթուղային ցանցի երկարությունը մինչև 2028 թվականը կհասնի 17,287 կիլոմետրի, իսկ մինչև 2053 թվականը՝ 28,590 կիլոմետրի:

 

■ Վրաստանը հաջողությամբ գործարկել է Թուրքիայի հետ միջազգային ավտոմոբիլային բեռնափոխադրումների թվային թույլտվությունների համակարգը: Արդյունքում, Վրաստանի և Թուրքիայի միջև փոխադրողները հնարավորություն կունենան օգտագործել թույլտվության փաստաթղթերը լիովին թվային ձևաչափով: Փոփոխությունը զգալիորեն կհեշտացնի վարչական ընթացակարգերը, կնվազեցնի թղթային մշակման անհրաժեշտությունը, կարագացնի թույլտվությունների տրամադրման և վերահսկման գործընթացը և կբարձրացնի միջազգային բեռնափոխադրումների արդյունավետությունը։

 

■ Նոր շարժական կռունկի ավելացմամբ APM տերմինալի Փոթիի թողունակությունը կաճի մինչև 650,000 TEU: Վերջին 1.5 տարվա ընթացքում, բեռնաշրջանառության աճին ի պատասխան, APM-ը 100,000 TEU-ով մեծացրել է Փոթիի նավահանգստի և, համապատասխանաբար, «միջին միջանցքի» թողունակությունը։

 

■ Ուզբեկստանը և Ադրբեջանը նախատեսում են ստեղծել համատեղ նավատորմ Կասպից ծովում: Սա «Ուզտեմիրյուլկարգո» ԲԲԸ-ի և Ադրբեջանի Կասպյան նավագնացության ընկերության (ASCO) միջև սպասվող համաձայնագիր է: Քննարկվում են ուզբեկ արտահանողների համար լրացուցիչ աջակցության միջոցառումներ, այդ թվում՝ բեռնափոխադրումների զեղչեր, համապարփակ սակագնային լուծումների ներդրում, լոգիստիկ ընթացակարգերի օպտիմալացում և կոնտեյներային և արտահանման բեռների համար առաջնահերթ ծառայությունների մատուցում:

 

■ Բաթումի նավահանգստի բեռնաշրջանառությունն աճել է 8%-ով: «Կազտրանսոիլ»-ի տվյալներով՝ 6 ամսվա ընթացքում Բաթումիի ծովային նավահանգիստը տեղափոխել է 4 միլիոն տոննա բեռ, ինչը 324,000 տոննայով ավելի է, քան 2025 թվականի նույն ժամանակահատվածում։ Հաշվետվությունը ցույց է տալիս, որ դրանցից 725,000 տոննա նավթ, նավթամթերք և գազ է տեղափոխվել Բաթումիի նավթային տերմինալից։

 

■ Ռումինիայի ազգային էլեկտրահաղորդման համակարգի օպերատոր Transelectrica-ն հայտարարել է, որ Սև ծովի ստորջրյա մալուխի նախագիծը, որը կմիացնի Ռումինիան և Վրաստանը, մտնում է տեխնիկական նախապատրաստման փուլ:

 

■ Թուրքմենստանը և Վրաստանը ստորագրել են մի քանի փաստաթղթեր, որոնք նախատեսում են ընդլայնել համագործակցությունը տրանսպորտի և ծովային ոլորտներում: Համաձայնագրերը ներառում են նաև երկաթուղային կապի ամրապնդում և տրանսպորտային անվտանգության բարելավում:

 

■ Վրաստանի և Ադրբեջանի միջև ներդրվել է միջազգային ավտոմոբիլային բեռնափոխադրումների ոլորտում թվային թույլտվությունների փաստաթղթերի տրամադրման և փոխանակման ընթացակարգ, հայտարարել է Ցամաքային տրանսպորտի գործակալությունը: Նրանց տվյալներով՝ միջազգային բեռնափոխադրումներ իրականացնող վրացական փոխադրողները, ինչպես Թուրքիայում, Ադրբեջանում նույնպես կօգտագործեն թույլտվությունների փաստաթղթերի էլեկտրոնային ձևաչափը:

 

■ Ղազախստանը և Վրաստանը 2026 թվականի հուլիսի 22-ից կսկսեն միջազգային ավտոմոբիլային տրանսպորտի թույլտվությունների էլեկտրոնային փոխանակման փորձնական ծրագիր: Համապատասխան պայմանագիրը ստորագրվել է Աստանայում՝ Միջազգային ավտոմոբիլային տրանսպորտի հարցերով Ղազախստան-Վրաստան համատեղ հանձնաժողովի նիստի ժամանակ: Երկրները համաձայնել են միջազգային ավտոմոբիլային տրանսպորտի թույլտվություններ տրամադրել և փոխանակել փորձնական հիմունքներով՝ e-Permit թվային համակարգի միջոցով:

 

■ Կասպից ծովի Ակտաու նավահանգստում բացվել է նոր կոնտեյներային տերմինալ: Նոր տերմինալի բացումը Ղազախստանի տրանսպորտային և լոգիստիկ ենթակառուցվածքների ընդլայնման մաս է կազմում և նպատակ ունի մեծացնել Անդրկասպյան միջազգային տրանսպորտային երթուղու (միջին միջանցք) թողունակությունը: Առաջին փուլի ավարտի արդյունքում նավահանգստի տարեկան թողունակությունը մեծացել է մինչև 140,000 TEU, իսկ կոնտեյներային գնացքների սպասարկման ժամանակը կրճատվել է:

 

■ 2025 թվականին Վրաստանի տրանսպորտի և պահեստավորման ոլորտի շրջանառությունն աճել է 9%-ով և կազմել 11.4 միլիարդ GEL: Galt & Taggart-ի տվյալներով՝ Վրաստանում կա 1.77 միլիոն քմ պահեստային տարածք, որից 1.26 միլիոն քմ-ն գտնվում է Թբիլիսիում, 0.34 միլիոն քմ-ն՝ Բաթումիում, 0.17 միլիոն քմ-ն՝ Փոթիում: Հատկանշական է, որ ամենաբարձր միջին ամսական վարձավճարը, որը կազմում է 6.3 դոլար մեկ քմ-ի համար, գտնվում է Թբիլիսիում: Բաթումիում վարձավճարը կազմում է 5.4 դոլար:

 

■ 2026 թվականի առաջին կեսին Վրաստանի երկաթուղու կողմից տեղափոխված բեռների ընդհանուր ծավալն աճել է 10 տոկոսով և կազմել 6.9 միլիոն տոննա, ինչը վերջին տասնամյակում տարվա առաջին կեսին գրանցված ամենաբարձր ցուցանիշն է:

 

■ Ղազախստանի Աբայի շրջանում պաշտոնապես սկսվել է Բաքթիի բազմամոդալ չոր նավահանգստի և լոգիստիկ պարկի շինարարությունը, որը կներառի կոնտեյներային և հացահատիկային տերմինալներ, պահեստներ, մաքսային ենթակառուցվածքներ և սպասարկման օբյեկտներ, այդ թվում՝ աշխատողների բնակարաններ: Բաքթիի չոր նավահանգիստը կդառնա Ղազախստանի և Չինաստանի միջև երրորդ երկաթուղային սահմանային անցակետը՝ Դոստիկից և Խորգոսից հետո, տարեկան բեռնափոխադրումը մեծացնելով 20-25 միլիոն տոննայով և տարեկան մինչև 1 միլիոն կոնտեյներ մշակելով:

2026-2028 թվականների նախագիծը կներգրավի 210 միլիոն դոլարի մասնավոր ներդրումներ և կստեղծի 500-1000 մշտական ​​աշխատատեղ, իսկ շինարարության ընթացքում և հարակից ոլորտներում կստեղծվեն հազարավոր լրացուցիչ աշխատատեղեր:

 

■ «Վրաստանի երկաթուղիները»  հայտարարել են 350 միլիոն դոլարի միջազգային մրցույթի մասին՝ 45 նոր գլխավոր բեռնատար շոգեքարշերի գնման համար: Համաշխարհային բանկը և Ասիական զարգացման բանկը ֆինանսավորում են գնումը հավասարապես՝ յուրաքանչյուրը 175 միլիոն դոլարով: Նախագիծը ներառում է նաև Խաշուրիում նոր շոգեքարշերի սպասարկման համար դեպոյի կառուցում

 

● «Ղազախստանի երկաթուղիներ» ընկերությունը (KTZ NC JSC) իրականացրել է հանքային պարարտանյութերի առաջին բազմամոդալ փոխադրումը Էկիբաստուզից Մեծ Բրիտանիա: Փոխադրումն իրականացվել է Միջին միջանցքով և ներառել է երկաթուղային և ծովային տրանսպորտի համադրություն: Երթուղին անցնում է Ղազախստանով, Կասպից ծովով, Ադրբեջանով և Վրաստանով, որից հետո բեռը ծովով կտեղափոխվի Փոթիի և Բաթումիի նավահանգիստներից Մեծ Բրիտանիայի Ֆելիքսթոու նավահանգիստ:

■ Ղազախստանի և Ադրբեջանի միջև Կասպից ծովի հատակին Տրանսկասպիական օպտիկամանրաթելային մալուխի անցկացման աշխատանքները մտել են ակտիվ փուլ։ Նախագիծը նախատեսվում է ավարտել և շահագործման հանձնել մինչև 2026 թվականի վերջը։

 

TRACECA.GE