Բաքու-Թբիլիսի-Կարս երկաթուղու համակարգող խորհրդի նոր նախագահ

2025-07-14

Վրաստանի էկոնոմիկայի նախարար Մարիամ  Քվրիվիշվիլին նշանակվել է Բաքու-Թբիլիսի-Կարս երկաթուղու համակարգող խորհրդի նախագահի պաշտոնում. Իրակլի Կոբախիձեի համապատասխան հրամանագիրն արդեն հրապարակվել է կառավարության կայքում: Մինչ օրս նշված պաշտոնը զբաղեցնում էր էկոնոմիկայի նախկին նախարար Լևան Դավիթաշվիլին:

Խորհրդի նպատակն է երկաթուղային նախագծի զարգացման համակարգումը Ադրբեջանի և Թուրքիայի պետությունների հետ միասին և Վրաստանի կողմից աջակցության ապահովումը: Նույն խորհրդում են նաև Լաշա Աբաշիձեն, «Վրացական երկաթուղիներ»-ի գլխավոր տնօրեն Գուրամ Գուրամիշվիլին, ֆինանսների փոխնախարար Գիորգի Կակաուրիձեն, արտաքին գործերի փոխնախարար Ալեքսանդրե Խվտիսիաշվիլին և արդարադատության փոխնախարար Բեքա Ձամաշվիլին:

Ի՞նչ է կատարվում հիմա Բաքու-Թբիլիսի-Կարս երկաթուղում. 167 միլիոն լարի կորուստներ և փորձնական բեռնափոխադրումներ։

Բաքու-Թբիլիսի-Կարս (ԲԹԿ) երկաթուղու տեխնիկական նախագծումը ներառում է տարեկան 5 միլիոն տոննա բեռի փոխադրում: Նախագծի վրացական հատվածը կառուցվել է ադրբեջանական շինարարական կապալառուների կողմից՝ Վրաստանում ադրբեջանական պետության կողմից տրամադրված վարկի միջոցով, որի ընդհանուր վարկային ֆինանսավորումը կազմել է 775 միլիոն դոլար։

Ընկերության ֆինանսական հաշվետվությունների համաձայն՝ 2024 թվականին Մարաբդա-Կարծախի երկաթուղին կրել է 167 միլիոն լարիի վնաս։ Սա գրեթե վեց անգամ ավելի է, քան 2023 թվականին գրանցված 29 միլիոն լարիի վնասը։ Բացի այդ, ընկերությունը տարիների ընթացքում արդեն կուտակել է 1 միլիարդ լարիի գործառնական վնաս։

Ֆինանսական հաշվետվությունների համաձայն՝ 2024 թվականի վնասի հիմնական պատճառը փոխարժեքի տարբերության ազդեցությունն էր, որը ընկերության լարիով պարտքը մեծացրել է 121 միլիոն լարիով։ Փոխարժեքի տարբերության վնասից բացի, ընկերությունն ունեցել է նաև 26 միլիոն լարիի գործառնական վնաս և 17 միլիոն լարիի ֆինանսական ծախսեր։

Մարաբդա-Կարծախի երկաթուղային ընկերությունը ստեղծվել է Բաքու-Թբիլիսի-Կարս երկաթուղու վրացական հատվածի կառուցման համար։

Ձեր տեղեկության համար՝ մոտ երկու տարի առաջ Իլհամ Ալիևը հայտարարել էր, որ Բաքու-Թբիլիսի-Կարս երկաթուղու վրացական հատվածի ընդլայնման համար կներդրվի ավելի քան 100 միլիոն դոլար։ Աշխատանքները պետք է ավարտվեին 1.5 տարվա ընթացքում, սակայն այս ուղղությամբ նոր 100 միլիոն դոլարի ներդրումներ չեն կատարվել։

Նշենք, որ Բաքու-Թբիլիսի-Կարս երկաթուղին շահագործման է հանձնվել 2017 թվականի հոկտեմբերի 30-ին։ Նախագծի շրջանակներում կառուցվել է 98 կմ երկարությամբ Կարս-Ախալքալաք երկաթուղին, որից 68 կմ-ը՝ Թուրքիայի տարածքում, իսկ 30 կմ-ը՝ Վրաստանի։ Նույն նախագծով վերակառուցվել է նաև Վրաստանի Ախալքալաք-Թբիլիսի երկաթուղու 183 կմ երկարությամբ հատվածը։ Բաքու-Թբիլիսի-Կարս երկաթուղու ընդհանուր երկարությունը 827 կմ է։

Սակայն 2017 թվականից ի վեր երկաթուղին գործում է  միայն փորձնական ռեժիմով։

bm.ge