Ուկրաինայի արտաքին հետախուզության ծառայության զեկույցը Միջին միջանցքի վերաբերյալ

2026-06-09

Ձեզ ենք ներկայացնում «Ուկրաինայի արտաքին հետախուզության ծառայության» զեկույցը «Միջին միջանցքի» վերաբերյալ, որը հրապարակվել է 2026 թվականի մայիսի 31-ին։

 

Մոտ ապագայում Չինաստանը նախատեսում է մեծացնել բեռնափոխադրումները Եվրոպայի հետ Տրանսկասպյան միջազգային տրանսպորտային երթուղով (TITR, «Միջին միջանցք»), որը շրջանցում է Ռուսաստանի Դաշնության տարածքը և անցնում Ղազախստանով, Կասպից ծովով, Ադրբեջանով, Վրաստանով և Թուրքիայով։ Երթուղու ընդհանուր երկարությունը գերազանցում է 4250 կմ-ը, իսկ դրա ամենաերկար հատվածն անցնում է Ղազախստանի տարածքով։

 

Այս միջանցքով լոգիստիկան համարվում է ավելի դժվար, քան Ռուսաստանի տարածքով տարանցումը, քանի որ այն համատեղում է երկաթուղային տրանսպորտը, նավահանգստային ենթակառուցվածքները, լաստանավային անցումները և մի քանի պետությունների միջև բարդ մաքսային ընթացակարգերը։ Սակայն Պեկինը և Աստանան ակտիվորեն զարգացնում են այս նախագիծը։ Հիմնական պատճառներն են Ռուսաստանի Դաշնության թունավորությունը, պատժամիջոցները և անվստահելիությունը, ինչպես նաև ներկայումս անկայուն ծովային երթուղիները կրճատելու ցանկությունը։

 

Այս ծրագրերն իրականացնելու համար «Ղազախստանի երկաթուղիներ» (KTZ) ընկերությունը հայտարարել է մինչև 2030 թվականը երկաթուղային, նավահանգստային և տերմինալային ենթակառուցվածքների արդիականացման մեջ մոտ 10 միլիարդ դոլար ներդնելու մտադրության մասին: 2026 թվականին նախատեսվում է կառուցել 900 կմ նոր երկաթուղային գծեր: Մասնավորապես՝ մոտ 300 կմ «Այագոզ-Բախտի» հատվածում, որը կստեղծի երրորդ երկաթուղային անցումը Չինաստանի սահմանին: Սա հնարավորություն կտա մինչև 2030 թվականը այս ուղղության բեռնատարողունակությունը տարեկան 55 միլիոնից հասցնել 100 միլիոն տոննայի: Ջրի վրա առկա «խցանումները» վերացնելու համար KTZ-ն ավելի քան 100 միլիոն ԱՄՆ դոլար է ներդնում վեց նոր բեռնատար նավերի մեջ, որոնք կշահագործվեն Ակտաուի, Կուրսկի և Բաքվի նավահանգիստների միջև:

 

Այս ֆոնին KTZ-ն պատրաստվում է բաժնետոմսերի նախնական հանրային առաջարկի (IPO) 2026 թվականին՝ Լոնդոնում, Հոնկոնգում և Ղազախստանում հնարավոր ցուցակագրմամբ: Հավաքված միջոցները կօգտագործվեն շարժակազմի արդիականացման և երթուղիների զարգացման համար:

 

Տրանսկասպյան միջազգային տրանսպորտային երթուղիների ասոցիացիայի տվյալներով՝ միջանցքով տեղափոխված բեռների ծավալը 2023 թվականին կազմել է 2.76 միլիոն տոննա, 2024 թվականին՝ 4.48 միլիոն տոննա, իսկ 2025 թվականին՝ 4.12 միլիոն տոննա։ 2026 թվականի առաջին եռամսյակում երթուղով անցել է մոտ 173 գնացք, որոնցից յուրաքանչյուրը պարունակում է 55 կոնտեյներ։ KTZ-ի տարեկան նպատակը 600 գնացք է, իսկ 2027 թվականին այս թիվը կարող է աճել ևս 67%-ով։ Վերլուծաբանների կարծիքով, երբ TITR-ը («Միջին միջանցք») լիովին գործարկվի, Ռուսաստանը վերջնականապես կկորցնի Ասիայի և Եվրոպայի միջև հիմնական տարանցիկ հանգույցի կարգավիճակը, ինչը կհանգեցնի միլիարդավոր դոլարների վնասների։

 

Դաթո Գոչավա, Երկաթուղայինների մասնագիտական ​​ակումբ

 

Աղբյուր՝ szru.gov.ua