«Մետաքսի ճանապարհի դայջեսթ» | 28 սեպտեմբերի 2026թ.

2026-09-28

«Խաղաղության խաչմերուկ» նախագիծ

 

Հայաստանը նախատեսում է վերականգնել մի քանի կարևոր երկաթուղային հատվածներ՝ իր ցանցը տարածաշրջանային տրանսպորտային միջանցքներին միացնելու համար: Դրանց թվում են Հրազդան-Կայան 80 կմ, Նռնաձոր-Ագարակ 43 կմ, Շիրակ-Ախուրիկ 6 կմ և Երաշկի 1 կմ հատվածները:

 

Գյումրու-Ախուրիկ հատվածի վերականգնումը կկապի Հայաստանը Թուրքիայի երկաթուղային ցանցին, իսկ հարավային և Երաշկի ուղղությունների զարգացումը կկապի Հայաստանը Նախիջևանի և Իրանի հետ: Հայաստանի երկաթուղային ցանցը կարող է ծառայել որպես կապող օղակ «Միջին միջանցքի», «Հյուսիս-Հարավ» միջազգային տրանսպորտային երթուղու և «Սև ծով-Պարսից ծոց» տրանսպորտային առանցքի միջև:

 

ԵՄ-ն ասիական շուկաներում

 

«Եվրոպական ազատ առևտրի համաձայնագրերն արդեն իսկ ընդգրկում են աշխարհի սպառողների կեսը. ոչ ոք նման առավելություն չունի» - ԵՄ առևտրային քաղաքականությունը ընդլայնվում է դեպի Ասիա: Ֆիլիպինների հետ ազատ առևտրի համաձայնագրի վերաբերյալ էական համաձայնության հասնելուց հետո Բրյուսելը շարունակում է դիվերսիֆիկացնել իր գործունեությունը նոր շուկաներում և մատակարարման շղթաներում, այդ թվում՝ Չինաստանից կախվածությունը նվազեցնելու նպատակով: Հնդկաստանի, Ավստրալիայի և Ինդոնեզիայի հետ առևտրային բանակցությունների ավարտից հետո ԵՄ-ն փորձում է համաձայնությունների հասնել նաև Թաիլանդի և Մալայզիայի հետ։

 

Ադրբեջանը թարմացնում է լոկոմոտիվները

 

Ադրբեջանի երկաթուղիները թարմացնում են իր լոկոմոտիվների նավատորմը: Չինաստանից Բաքու արդեն իսկ մատակարարվել է յոթ նոր բեռնատար լոկոմոտիվ, որոնք կօգտագործվեն միջազգային տրանսպորտային միջանցքներով տեղափոխման համար: Զուգահեռաբար, Ադրբեջանը բանակցություններ է վարում ևս 14 լոկոմոտիվ գնելու շուրջ։

 

Վրաստանի ճանապարհաշինարարությունը հետ է մնում

 

Վրաստանի ճանապարհային ենթակառուցվածքների զարգացումը ընթանում է ավելի դանդաղ տեմպերով, քան հարևան երկրներում: Միջազգային վարկանիշում երկրի ենթակառուցվածքների որակը 108-րդ տեղում է, մինչդեռ Թուրքիան՝ 43-րդ տեղում, իսկ Հայաստանը՝ 76-րդ տեղում: Տարբերությունը հատկապես նկատելի է տարածաշրջանում տարանցիկ երթուղիների համար մրցակցության աճի ֆոնին։

 

Արևելք-արևմուտք E60-E70 մայրուղու շինարարությունը Վրաստանում ընթանում է տարիներ շարունակ։ 428 կիլոմետրանոց ճանապարհից մոտ 325 կիլոմետրը շահագործման է հանձնվել, իսկ մնացած հատվածները նախատեսվում է ավարտել մինչև 2032 թվականը։ Միևնույն ժամանակ, հարևան երկրները զգալի միջոցներ են ներդնում նոր մայրուղիների և տրանսպորտային միջանցքների զարգացման մեջ։

 

Ենթակառուցվածքների ուշացումները արտացոլվում են ոչ միայն ճանապարհների կառուցման ժամկետներում. դրանք ուղղակիորեն կապված են տարանցիկ բեռնափոխադրումների արագության և երկրի լոգիստիկ մրցունակության հետ։ Բեռնափոխադրումների հոսքերի աճի հետ մեկտեղ, ճանապարհների թողունակությունը և ճանապարհորդության ժամանակը դառնում են ավելի ու ավելի կարևոր։

 

«Log-in Georgia» -ի նախագիծը կավարտվի մինչև 2027 թվականի վերջը

 

Այս փուլում արդեն կառուցվել և շահագործման է հանձնվել 2300 կիլոմետր օպտիկամանրաթելային ցանց, իսկ մնացած մոտ 4500 կիլոմետրը լիովին պայմանագրային է և գտնվում է նախագծման փուլում: Open Net-ի տվյալներով՝ աշխատանքների ավարտից հետո պետական ​​ցանցը կնպաստի տարածաշրջաններում արագ ինտերնետի հասանելիության ընդլայնմանը և տեղական օպերատորների զարգացմանը:

 

Ավելի քան 181 միլիոն դոլար՝ Վրաստանի տրանսպորտային ենթակառուցվածքների համար

 

Համաշխարհային բանկի հետ համաֆինանսավորվող Ասիական ենթակառուցվածքային ներդրումային բանկը միջոցները կուղղի Տրանսկասպյան տրանսպորտային միջանցքի շրջանակներում: Նախագիծը նախատեսում է Վրաստանի արևելքում մոտ 40 կիլոմետր ճանապարհների կառուցում և վերականգնում, ներառյալ ճանապարհային հատվածների բարելավումը և տրանսպորտային անվտանգության ամրապնդումը: Նախաձեռնությունը նաև նախատեսում է ճանապարհների սպասարկման համակարգի բարելավում և տրանսպորտային կապերի ամրապնդում, ինչը կապված է Տրանսկասպյան միջանցքի զարգացման և տարածաշրջանային շարժունակության բարելավման հետ:

 

TRIPP-ում բաժնետեր դառնալու հնարավորությունը չի քննարկվում

 

ՀՀ արտաքին գործերի և միջազգային առևտրի նախարարությունը հայտարարել է, որ TRIPP նախագիծը չի նախատեսում բաժնետոմսերի փոխանցում ներդրումների դիմաց: Հայտարարությունը հրապարակվել է լրատվամիջոցներում այն ​​​​մասին հրապարակումներից հետո, որ ՀՀ վարչապետը քննարկել է Ղազախստանին և Ղրղզստանին նախագծում բաժնետեր դառնալու առաջարկը:

Ադրբեջանի 17 միլիարդ դոլարի նախագծերը

 

Բաքվի քաղաքականությունը նպատակ ունի խորացնել կապերը ոչ միայն հարևան երկրների, այլև նրանց հարևանների հետ, ինչը ծառայում է նոր առևտրային և տրանսպորտային ուղիների զարգացմանը՝ փոփոխվող համաշխարհային մատակարարման շղթաների ֆոնին: Ադրբեջանի 2026 թվականի պետական ​​բյուջեն նախատեսում է մոտավորապես 22.71 միլիարդ դոլարի եկամուտներ և 24.53 միլիարդ դոլարի ծախսեր:

 

Բաքվում կայացած 2-րդ միջազգային ներդրումային ֆորումում ստորագրվել է 23 փաստաթուղթ, որոնց շրջանակներում նախագծերի ընդհանուր արժեքը կազմել է 10.8 միլիարդ դոլար: Հունիսին Բաքվի էներգետիկայի շաբաթում հայտարարված նախաձեռնությունների հետ մեկտեղ, ընդհանուր ծավալը մոտենում է 17 միլիարդ դոլարի: Տրանսպորտի, լոգիստիկայի և էներգետիկ ենթակառուցվածքների զարգացումը նպաստում է ներդրումների ներգրավմանը, ինչը ամրապնդում է Ադրբեջանի դիրքերը տարածաշրջանային և միջազգային հարաբերություններում:

 

Բաքուն օգտագործում է իր աշխարհագրական դիրքը՝ ապահովելու համար, որ երկիրը չմնա միայն տարանցիկ միջանցք և դառնա կարևոր օղակ տարբեր տարածաշրջանների և մայրցամաքների միջև տնտեսական կապերում: Տրանսպորտային ուղիները, լոգիստիկան և էներգետիկ կապերը այս մոտեցմամբ ներկայացվում են ոչ միայն որպես տնտեսական, այլև որպես երկրների միջև հարաբերությունների խորացման գործիք:

 

Միջին միջանցքի ամրապնդում

 

Ադրբեջանը, Վրաստանը և Թուրքիան նախատեսում են պարզեցնել տարանցիկ ընթացակարգերը, ներդաշնակեցնել մաքսային գործընթացները և կրճատել սահմանային անցակետերում սպասման ժամանակը: Համագործակցության հիմնական ոլորտներից մեկը միջազգային ստանդարտների ներդրումն ու ենթակառուցվածքների զարգացումն է, որը կբարձրացնի Արևելք-Արևմուտք առևտուրը և «Միջին միջանցքի» թողունակությունը:

 

Թուրքիայի առևտրի փոխնախարարի խոսքով՝ երեք երկրներում էլ զգալի ներդրումներ են կատարվում ճանապարհային, երկաթուղային և ծովային ենթակառուցվածքներում, սակայն տարանցիկ հոսքերի աճը պահանջում է ոչ միայն ենթակառուցվածքների զարգացում, այլև մաքսային և այլ ընթացակարգերի ինտեգրում միասնական համակարգում: Նրա գնահատմամբ՝ սա կնպաստի նոր ներդրումների ներգրավմանը և, բեռների տեղաշարժի հետ մեկտեղ, դրանց մշակմանը և լրացուցիչ տնտեսական արժեքի ստեղծմանը:

 

Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Ադրբեջանի դերին Արևելք-Արևմուտք միջանցքում և Կասպից ծովի միջոցով Կենտրոնական Ասիայի հետ կապերի ամրապնդմանը: Ներդրումային միջավայրի բարելավումը և խոշորածավալ նախագծերի իրականացումը, ըստ թուրք բարձրաստիճան պաշտոնյայի, հնարավորություն է ստեղծում ինչպես երեք երկրների, այնպես էլ նրանց գործընկեր պետությունների համար օգտվել տարածաշրջանային համագործակցությունից:

 

Եռակողմ հանդիպման շրջանակներում մաքսային վարչակազմերի ղեկավարները կենտրոնացել են տարածաշրջանային տարանցիկ ներուժի զարգացման, Միջին միջանցքի և Բաքու-Թբիլիսի-Կարս երկաթուղու արդյունավետության բարձրացման, ինչպես նաև մաքսային ընթացակարգերի պարզեցման վրա։ Բացի այդ, քննարկման հիմնական թեմաներից մեկը եղել է մաքսային տեղեկատվության առաջադեմ փոխանակման հետագա զարգացումը, միջազգային տարանցիկ համակարգերի փոխգործունակությունը և սահմանային անցման համար անհրաժեշտ ժամանակի հետագա կրճատումը։

 

Աղբյուրներ՝
commersant.ge / commersant.ge / bpn.ge
businessinsider.ge / bm.ge / commersant.ge
ge.armradio.am / caliber.az / commersant.ge
businessinsider.ge