Մետաքսի ճանապարհի դայջեստ | 2 Նոյեմբերի, 2026

2026-11-02

 

Թյուրքական պետությունների տրանսպորտային համագործակցություն

 

Հոկտեմբերի 30-ին, Անկարայում կայացած Թյուրքական պետությունների կազմակերպության (ԹՊԿ) 13-րդ գագաթնաժողովում, Թուրքիան, Ադրբեջանը, Ղազախստանը, Ուզբեկստանը և Ղրղզստանը համաձայնեցին խորացնել տրանսպորտային, առևտրային և էներգետիկ համագործակցությունը։

 

Հիմնական հարցեր՝

● Միջին միջանցք. Կենտրոնական Ասիան և Եվրոպան կապող երթուղու մշակում, որն անցնում է Կասպից ծովով և Հարավային Կովկասով, ստեղծելով բեռնափոխադրման այլընտրանք՝ շրջանցելով Ռուսաստանը։

● Ուզբեկստանի նախաձեռնություն. 100 համատեղ ներդրումային և արդյունաբերական նախագծերի իրականացում, այդ թվում՝ կարևորագույն հանքանյութերի և կանաչ էներգիայի ուղղությամբ։

● Ղազախստան. Միջին միջանցքով տեղափոխվող բեռների ծավալը տարվա առաջին ինը ամիսներին աճել է 30%-ով, մինչդեռ տարանցիկ բեռնափոխադրումները՝ 90%-ով։

● Թուրքիա և Ուզբեկստան. Ստորագրվել են առևտրի, մաքսային համագործակցության և բիզնեսի աջակցության նոր համաձայնագրեր։

● Թուրքիա և Ղազախստան. Նպատակ են դրվել երկկողմ առևտուրը հասցնել 15 միլիարդ դոլարի։ ● Թվային համագործակցություն. Քննարկվել է թյուրքական լեզուների համար ընդհանուր թվային առևտրի հարթակի և ընդհանուր արհեստական ​​բանականության մոդելի ստեղծումը։

 

Գագաթնաժողովում Ուզբեկստանի ներկայացուցիչ Միրվոխիդ Ազիմովը նշանակվել է Թյուրքական պետությունների կազմակերպության (OTS) հաջորդ գլխավոր քարտուղար՝ փոխարինելով Կուբանիչբեկ Օմուրալիևին։ Որոշվել է նաև, որ Ուզբեկստանը կհյուրընկալի կազմակերպության հաջորդ գագաթնաժողովը 2027 թվականին։

 

Ադրբեջանը ընդլայնելու է երկաթուղային ցանցը

Ադրբեջանը նախատեսում է մինչև 2030 թվականը զարգացնել երկաթուղային ենթակառուցվածքները չորս ուղղություններով։ Դրանց թվում են Բաքու-Խանքենդի նոր երթուղին, որը նախատեսվում է գործարկել 2027 թվականին, ինչպես նաև Բաքու-Յալամի, Բաքու-Մինջիվան և Բաքու-Աստարի գծերի վերականգնումը։

 

Բաքու-Թբիլիսի նոր չվերթներ

Ադրբեջանի երկաթուղիները (ADY) Բաքու-Թբիլիսի-Բաքու երթուղով օրական չվերթների քանակը մեծացնում են մինչև չորս, ինչի արդյունքում ուղևորների տեղերի թիվը 386-ից կաճի մինչև 564։ Ավելացված չվերթները թույլ կտան ուղևորներին ճանապարհորդել օրվա ընթացքում և տոմսեր գնել 30%-ով ցածր գնով։ Բաքվից Թբիլիսի նոր չվերթներով նվազագույն տոմսը կկազմի 54 մանաթ, իսկ գնացքները կգործեն ամեն օր երկու ուղղություններով։

CLARSEN-ը ադրբեջանական շուկայում

 

Վրացական CLARSEN խորհրդատվական ընկերությունը ադրբեջանական շուկա կներդնի կարգավորող համապատասխանության աութսորսինգի ծառայություններ: TEI Forum 2026-ի շրջանակներում ընկերության հիմնադիր և գործադիր տնօրեն Նիկոլոզ Կանդելակի Պլատազը հայտարարել է BMG International-ի հետ փոխըմբռնման հուշագրի ստորագրման մասին: Գործընկերությունը նախատեսում է փորձի փոխանակում, բիզնեսներին նոր խորհրդատվական ծառայությունների առաջարկ և վրաց-ադրբեջանական ստարտափների միջև համագործակցության խթանում: CLARSEN-ը նպատակ ունի օգտագործել կարգավորվող ոլորտում իր փորձը ադրբեջանական շուկայում և նպաստել երկու երկրների միջև գործարար կապերի խորացմանը:

 

Վրաստանի նավահանգստային կապը

 

Տրանսպորտային միջանցքի հետազոտական ​​կենտրոնի տնօրեն Պաատա Ցագարեիշվիլիի խոսքով՝ Վրաստանը ՄԱԿ-ի նավահանգստային ենթակառուցվածքների կապակցվածության ինդեքսի (LSCI) համաձայն զբաղեցնում է աշխարհում 111-րդ տեղը, որը բավարար չափով չի արտացոլում երկրի ծովային և տարանցիկ ներուժը: Նրա խոսքով՝ ցածր դիրքը կապված է կոնտեյներային ենթակառուցվածքների սահմանափակ թողունակության, խոշոր կոնտեյներային նավեր ընդունելու դժվարության և ուղիղ կոնտեյներային գծերի բացակայության հետ: Ցագարեիշվիլին նաև ուշադրություն է հրավիրում Սևծովյան տարածաշրջանում անվտանգության վատթարացման հետևանքով առաջացած լոգիստիկ փոփոխությունների վրա և նշում է, որ ստեղծված իրավիճակը նոր մարտահրավերներ է ստեղծում Վրաստանի համար՝ լրացուցիչ տարանցիկ բեռներ ներգրավելու հնարավորության հետ մեկտեղ: Նրա գնահատմամբ՝ Միջին միջանցքի մրցունակությունը բարձրացնելու համար կարևոր է լիարժեքորեն օգտագործել Բաքու-Թբիլիսի-Կարս երկաթուղու ներուժը, Կենտրոնական Ասիայից լրացուցիչ բեռներ ներգրավել և համակարգել միջանցքի երկայնքով ենթակառուցվածքային նախագծերի զարգացումը: Այս համատեքստում հատկապես կարևոր է նաև Անակլիայի խորջրյա նավահանգստի նախագիծը, որի ժամանակին իրականացումը, փորձագետի կարծիքով, կասկածի տակ է դնում նախապատրաստական ​​աշխատանքների ներկայիս վիճակը։

 

TRIPP նախագիծը սկսվում է

 

ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը հայտարարել է, որ կառավարությունը փաստացի սկսել է «Trump Route for International Peace and Prosperity» (TRIPP) նախագծի իրականացումը: Նրա խոսքով՝ Հայաստանը նախագծի շրջանակներում կսկսի երկաթուղային և ճանապարհային ենթակառուցվածքների, ինչպես նաև էլեկտրահաղորդման գծերի նախնական նախագծման աշխատանքները, որոնց արդյունքները կփոխանցվեն նախագիծն իրականացնող ընկերությանը: Փաշինյանի խոսքով՝ նախաձեռնությունը կօգնի հաղթահարել Հայաստանի տրանսպորտային շրջափակումը և զարգացնել արևելք-արևմուտք և հյուսիս-հարավ կապերը։ Նախագիծը նախատեսում է Երասխի-Կարչավան երկաթուղային հատվածի, մայրուղու և էլեկտրահաղորդման գծերի զարգացում, իսկ գազատարների և նավթամուղերի հարցերը կքննարկվեն ավելի ուշ փուլում։

 

Կասպիական կամրջի նախագիծ

 

Ղազախստանն ու Ադրբեջանը նախատեսում են ստեղծել համատեղ միջմոդալ բեռնատար տերմինալ և նոր տրանսկասպիական լաստանավային համակարգ՝ Կասպիական կամուրջը: Նախագիծը նպատակ ունի զարգացնել կոնտեյներային և այլ տեսակի բեռնափոխադրումներ՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով Տրանսկասպիական միջազգային տրանսպորտային երթուղուն (TITR): Համագործակցության շրջանակներում նախատեսվում է նաև Բաքվի նավաշինարանում կառուցել երկու բազմաֆունկցիոնալ չոր բեռնատար նավ, որոնք կգործեն Տրանսկասպիական երթուղով: Նախագծի հետ կապված համաձայնագրեր են ստորագրվել «Սամրուկ-Կազինա» և «AZCON» հոլդինգների, ինչպես նաև Ղազախստանի և Ադրբեջանի երկաթուղային ընկերությունների միջև:

 

Նոր «Կայրոս» լոգիստիկ տերմինալ

 

«Կայրոս» տրանսպորտային և լոգիստիկ ընկերությունը նախատեսում է բացել իր սեփական տերմինալը Փոթիում: Նախագիծը մշակվում է գրեթե երկու տարի և նախատեսվում է շահագործման հանձնել մինչև 2026 թվականի վերջը կամ 2027 թվականի հունվարին: Տերմինալը կունենա մաքսային պահեստ և երկաթուղային կայարան, ինչը թույլ կտա ընկերությանը ստանալ, մշակել և տեղափոխել բեռներ Եվրոպայից դեպի Կենտրոնական Ասիա՝ Վրաստանի միջոցով: Նոր ենթակառուցվածքը կօգնի ընդլայնել ընկերության լոգիստիկ գործունեությունը և զարգացնել բեռնափոխադրումները տարածաշրջանում։

 

TRACECA.GE

 

Աղբյուրներ՝

euronews.com / maraqli.tv / report.az
darvaz.com / transcor.ge / europetime.eu
europetime.eu / bp.ge