News
Թբիլիսիի ազատ գոտի՝ արդյունաբերականացման երեք տարի
2026-08-11
Թբիլիսիի ազատ գոտու զարգացման նոր փուլ սկսվեց
2023 թվականին։ Սեփականատիրոջ և կառավարման թիմի փոփոխությունից հետո ազատ գոտու ռազմավարական
առաջնահերթությունը դարձավ ակտիվ արդյունաբերականացումը, գործարար գործունեության դիվերսիֆիկացիան
և ենթակառուցվածքային էկոհամակարգի ստեղծումը, որը թույլ կտար տեղական և միջազգային
ընկերություններին լիարժեք գործունեություն ծավալել։
Սկզբից նոր վարչակազմի տեսլականն էր աստիճանաբար
նվազեցնել ոլորտային գործունեության կենտրոնացումը, այդ թվում՝ կրիպտոարդյունաբերության
և բլոկչեյն տեխնոլոգիաների հետ կապված գործունեության, և գոտին վերածել դիվերսիֆիկացված
արդյունաբերական և առևտրային հարթակի, որտեղ միաժամանակ կզարգանան ավանդական արտադրությունը,
վերամշակող արդյունաբերությունը, պահեստավորման լոգիստիկան, միջազգային առևտուրը և
բարձր տեխնոլոգիական նախագծերը։
Գրանցված
ընկերություններից դեպի իրական արդյունաբերական գործունեություն
Նոր ղեկավարության հիմնական խնդիրներից մեկը
Թբիլիսիի ազատ գոտում ընկերությունների մշտական ֆիզիկական և գործառնական
ներկայության ավելացումն ու տեղում արդյունաբերական գործընթացների ակտիվացումն էր։
Այդ նպատակով ղեկավարությունը կենտրոնացավ ոչ միայն ընկերությունների գրանցման, այլև
գործարար և պահեստավորման գործունեության համար անհրաժեշտ իրական ենթակառուցվածքների
և ծառայությունների ստեղծման վրա։ Նոր հայեցակարգը հիմնված է յուրաքանչյուր ներդրողի
կարիքներին հարմարեցված ենթակառուցվածքային, վարձակալության, շահագործման և սպասարկման
լուծումների տրամադրման վրա։
Թբիլիսիի ազատ գոտին աստիճանաբար ներդրել է
«Plug-and-Play» և «Build-to-Suit» մոդելները։ Այս մոտեցումը նշանակում է, որ
գոտին ներդրողին առաջարկում է ոչ միայն հողատարածք կամ դատարկ շենք, այլև արտադրական
կամ պահեստային օբյեկտ, որը կառուցված է որոշակի բիզնեսի պահանջներին համապատասխան,
միացված է կապի միջոցներին և պատրաստ է շահագործման։ Արդյունքում, ներդրողը կրճատում
է սկզբնական կապիտալ ծախսերը, նախագծի իրականացման ժամանակահատվածը և վարչական բեռը։
Ինչպես ցանկացած այլ բիզնես, ԹԱԳ-ն ունի իր սեփական մարտահրավերները։ Կրիպտոարդյունաբերությունը
ժամանակակից տնտեսության մաս է կազմում, և դրանում գործում են բազմաթիվ օրինական ընկերություններ,
սակայն, ինչպես մյուս ոլորտներում, այստեղ նույնպես կարող են լինել անբարեխիղճ խաղացողներ,
և արդյունավետ ստուգումը դժվար է ոլորտի բազմազանության պատճառով։ Թբիլիսիի ԹԱԳ -ն անընդհատ վերահսկում է բոլոր գրանցված
ընկերությունների գործունեությունը և կասկածելի կամ անբարեխիղճ գործունեության հայտնաբերման
դեպքում իրականացնում է համապատասխան և ժամանակին արձագանքներ։
Մինչև 20 միլիոն GEL ներդրում ենթակառուցվածքներում
Առաջին երեք տարիների
ընթացքում միայն գոտու ենթակառուցվածքների զարգացման մեջ կատարված ներդրումները, որոնք
գործնականում շարունակական էին, կազմել են 20 միլիոն GEL:
Ներդրումները
ներառում էին.
• Միջազգային
ստանդարտներին համապատասխանող արտադրական և պահեստային օբյեկտների կառուցում
• Վարձակալների
կարիքներին հարմարեցված «Կառուցեք ըստ պահանջի» տարածքների կառուցում
• Ներքին ինժեներական
և կոմունալ ցանցերի ընդլայնում
• Համապարփակ
վարչական և շահագործման ծառայությունների ինտեգրում
• Տրանսպորտային
և բեռնափոխադրման ծառայությունների բարելավում
• Ներքին ճանապարհների,
կայանատեղիների և մոնիթորինգի համակարգերի կառուցում։
Այս մոդելը զգալիորեն
տարբերվում է արդյունաբերական անշարժ գույքի դասական վարձակալությունից։ Թբիլիսիի ազատ
տնտեսական գոտին արդեն իսկ ներդրողներին առաջարկում է ինտեգրված բիզնես միջավայր, որտեղ
ենթակառուցվածքները, վարչական աջակցությունը, մաքսային ընթացակարգերը և ամենօրյա շահագործման
ծառայությունները միավորված են մեկ համակարգում։
Երեք տարվա արդյունքները թվերով
Կատարված ներդրումների
արդյունքում Թբիլիսիի ազատ գոտում գործարար ակտիվությունը վերջին երեք տարիների ընթացքում
զգալիորեն աճել է.
• Ազատ տնտեսական
գոտում ավարտվել է մինչև 15 նոր արտադրական, պահեստային և վարչական օբյեկտների կառուցումը
• Գոտուն միացել
են տարբեր պրոֆիլների 12 նոր, ակտիվ գործարար սուբյեկտներ
• Ներկայումս
առկա տարածքների 95%-ը զբաղեցված է
• Ներգրավվել
է ավելի քան 50 միլիոն GEL լրացուցիչ արտասահմանյան ուղղակի ներդրումներ
• Նոր ընկերությունների
աշխարհագրական տարածքը նույնպես դիվերսիֆիկացվել է՝ ներկայացնելով ինչպես տարածաշրջանային,
այնպես էլ եվրոպական և այլ միջազգային շուկաները
• Գոտու բեռնաշրջանառությունը
գրեթե եռապատկվել է
• Աշխատակիցների
թիվը նույնպես գրեթե եռապատկվել է, և 17 հեկտարի վրա տեղակայված Թբիլիսիի ազատ գոտում
ներկայումս աշխատում է մի քանի հարյուր մարդ։
Ճյուղային դիվերսիֆիկացման
նպատակները նույնպես իրագործվել են. Ազատ տնտեսական գոտին ներկայացված է այնպիսի ոլորտներով,
ինչպիսիք են՝ էլեկտրոնային բաղադրիչները, ավիացիան, ավտոպահեստամասերը, սննդի և խմիչքի
արտադրությունը, կոսմետիկ և դեղագործական արտադրանքը, պլաստմասսաները և այլ շինանյութերը
և այլն։
Դեղագործական արտադրություն և բարձր չափանիշների ենթակառուցվածք
Թբիլիսիի ազատ
գոտու զարգացման հաջորդ փուլը կապված է նոր, բարձր ավելացված արժեք ունեցող արդյունաբերական
նախագծերի ներգրավման հետ։
Նախատեսված նախագծերի
շարքում է մոտավորապես 5000 քմ մակերեսով միջազգային չափանիշներին համապատասխանող դեղագործական
ձեռնարկության կառուցումը, որի շինարարության փուլը նախատեսվում է սկսել 2026 թվականին։
Նոր ձեռնարկությունը
կընդլայնի ազատ տնտեսական գոտում մինչ այժմ ստեղծված դեղագործական կենտրոնի ուղղությունը
և հնարավորություն կտա աստիճանաբար անցնել դեղագործական լոգիստիկայից դեպի ավելի մեծածավալ
արտադրական և վերամշակման գործողություններ։
Արհեստական բանականության ենթակառուցվածքներ
և տվյալների կենտրոններ
Ավանդական արդյունաբերություններին
զուգահեռ, Թբիլիսիի ազատ գոտին ակտիվորեն աշխատում է նաև բարձր տեխնոլոգիական բիզնեսների
զարգացման վրա։
Խոստումնալից
ուղղություններից մեկը արհեստական բանականության (ԱԲ) ենթակառուցվածքների և «ամպային» տեխնոլոգիաների
զարգացումն է։ Այս տեսակի նախագծերի համար կարևոր նշանակություն ունեն բարձր հզորության
և կայուն էլեկտրամատակարարումը, օպտիկամանրաթելային ինտերնետը, պաշտպանված տարածքը,
տեխնիկական ենթակառուցվածքները և երկարաժամկետ գործառնական կանխատեսելիությունը։
Շարունակական զարգացման գործընթաց
Վերջին երեք տարիների
արդյունքները ցույց են տալիս, որ ենթակառուցվածքների և ծառայությունների ինտեգրման
ներդրումներն արդեն իսկ ունեցել են կոնկրետ գործնական ազդեցություն. ավելացել է արտադրությունը
և պահեստային տարածքը, ընդլայնվել է ոլորտային պրոֆիլը, ավելացել է բեռնաշրջանառությունը,
ստեղծվել են նոր աշխատատեղեր, և գոտում մշտական գործառնությունների
թիվը։
Թբիլիսիի ազատ գոտու զարգացման նոր մոդելը ենթադրում է արտադրության, լոգիստիկայի, առևտրի և տեխնոլոգիաների հավասարակշռված զարգացում, և ոչ թե կախվածություն որևէ կոնկրետ ոլորտից։ Հենց այս բազմազան մոտեցումն է հիմք ստեղծում Թբիլիսիի ազատ գոտու զարգացման համար՝ որպես ժամանակակից արդյունաբերական և լոգիստիկ հարթակ, որը միջազգային ներդրողներին առաջարկում է պատրաստի ենթակառուցվածքներ, բարենպաստ գործառնական միջավայր և մուտք դեպի տարածաշրջանային շուկաներ։