TRACECA News 2025 - Օգոստոսի առաջին տասնամյակը

2025-08-21

***

Ղազախստանը պաշտոնապես պատվավոր հյուպատոսություն է բացել Ինդոնեզիայի Բալի քաղաքում՝ նշանավորելով ղազախա-ինդոնեզական հարաբերությունների սկիզբը։

***

Մոլդովայի էներգետիկայի նախարար Դորին Ջունգհիեթը հայտարարել է գազի մատակարարումների դիվերսիֆիկացման ջանքերի մասին՝ ադրբեջանական ընկերություններին հրավիրելով մասնակցելու ուղիղ մրցույթի կամ բանակցությունների։ «Մոլդովագազ»-ի լիցենզիայի չեղարկումից հետո, սեպտեմբերի 1-ից մատակարարման պարտականությունները կստանձնի պետական ​​«Էներգոկոմ»-ը։

***

Ռուսաստանի կողմից Սև ծովի նավահանգիստների նկատմամբ վերահսկողության խստացմանը զուգընթաց, Ղազախստանը արագացնում է իր նավթի արտահանման դիվերսիֆիկացման ջանքերը։ Հաշվի առնելով Բաքու-Թբիլիսի-Ջեյհան խողովակաշարով նավթի աճող ծավալները և Բաքու-Սուփսա երթուղու նկատմամբ վերականգնված հետաքրքրությունը, Աստանան նվազեցնում է իր կախվածությունը ռուսական ենթակառուցվածքներից։ Նախագահ Տոկաևի վերջերս Թուրքիա կատարած այցը ընդգծում է Հարավային Կովկասում անվտանգ և ինքնիշխան էներգետիկ միջանցքների ռազմավարական ձգտումը։

***

Թուրքմենստանի Ավազա քաղաքում ՄԱԿ-ի զարգացման համաժողովում Ուզբեկստանի, Թուրքմենստանի և Ադրբեջանի առաջնորդները քննարկել են էներգետիկայի, տրանսպորտի, արդյունաբերության և գյուղատնտեսության ոլորտներում համագործակցության ընդլայնումը։ Ներկայացված նախաձեռնությունների թվում էին TRACECA հիմնադրամը, բազմակողմ թույլտվությունների համակարգը, թվային հայեցակարգը և 2027-2036 թվականների ռազմավարությունը: Երկկողմ հանդիպումներ են տեղի ունեցել Թուրքիայի, Թուրքմենստանի և Ղրղզստանի պատվիրակությունների հետ, որտեղ քննարկվել են Թուրքիայում կայանալիք հանդիպումը, Թուրքմենստանի մասնակցության ավելացումը նախագծերում, «Քարավան» հայեցակարգը և Ղրղզստանի դերի ամրապնդումը TRACECA նախաձեռնություններում։

***

Ադրբեջանը և Ղազախստանը սկսել են ծովի հատակի հետազոտություններ Անդրկասպյան օպտիկամանրաթելային մալուխի համար, որը Ասիան և Եվրոպան կապող «Թվային մետաքսի ճանապարհ» նախագծի մի մասն է: 380 կմ երկարությամբ գիծը կամրապնդի տարածաշրջանային կապը և Կասպից ծովը կվերածի թվային կենտրոնի։

***

Իրանը և Ադրբեջանը համաձայնել են արագացնել սահմանային հիմնական նախագծերի, այդ թվում՝ Աստարայի տերմինալի և սահմանային կամուրջների իրականացումը: Նախաձեռնության նպատակն է խթանել առևտուրը և տարածաշրջանային լոգիստիկան, նախատեսվում են բարձր մակարդակի այցելություններ և համատեղ հանձնաժողովային բանակցություններ։

***

Ռումինիայի էներգետիկայի նախարարը նշել է, որ «Սևծովյան էներգետիկ» նախագիծը, որը կապում է Ադրբեջանը Եվրոպայի հետ, շուտով կնպաստի կանաչ ջրածնի արտահանմանը: Միջազգային միջանցքը նպատակ ունի ամրապնդել տարածաշրջանային էներգետիկ անվտանգությունը և խորացնել համագործակցությունը վերականգնվող էներգիայի ոլորտում։

***

Ուզբեկստանը ամրապնդում է տեխնոլոգիական կապերը Չինաստանի հետ, քանի որ UzElTechSanoat-ը և China Electronics Corporation-ը քննարկում են համատեղ նախագծեր, տեխնոլոգիաների փոխանցում և արտադրություն Ուզբեկստանում: Այս քայլը նպատակ ունի խթանել բարձր տեխնոլոգիական արտադրությունը և խորացնել ռազմավարական համագործակցությունը:

***

Ուզբեկստանը և Ինդոնեզիան ստորագրել են նոր համաձայնագիր, որը նպատակ ունի զարգացնել քաղաքացիական ավիացիան և ուխտագնացության տուրիզմը, վերացնել ավիաընկերությունների սահմանափակումները, ավելացնել նոր երթուղիներ և շաբաթական չվերթների թիվը հասցնել 56-ի: Համաձայնագիրը աջակցում է Ուզբեկստանի 2030 թվականի նպատակին՝ քառապատկել օդային երթևեկությունը:

***

Միացյալ Նահանգների միջնորդությամբ Ադրբեջանն ու Հայաստանը ստորագրել են պատմական եռակողմ համաձայնագիր, որը սկիզբ է դնում խաղաղության, տնտեսական հնարավորությունների և տարածաշրջանային կապի նոր դարաշրջանի:

***

Իրանը դեմ է Ադրբեջանի Զանգեզուրի միջանցքի ծրագրին՝ այն համարելով ԱՄՆ-ի կողմից աջակցվող նախագիծ, որը կարող է թուլացնել Թեհրանի ազդեցությունը, ամրապնդել ՆԱՏՕ-ի ներկայությունը Հարավային Կովկասում և փոխել տարածաշրջանային ուժերի դինամիկան Իրանի շահերին անբարենպաստ ձևերով:

 

Աղբյուր՝ The Caspian Post, IGC TRACECA: