Թուրքիան մինչև 10 միլիարդ դոլարի ներդրում կներգրավի Միջին միջանցքի զարգացման համար

2025-10-04

Կառավարությունը նախատեսում է Համաշխարհային բանկից (ՀԲ) և այլ միջազգային ֆինանսական հաստատություններից մոտ 9.7 միլիարդ դոլար ներգրավել՝ Թուրքիայում երկու խոշոր ենթակառուցվածքային նախագծերի՝ Արևելյան Թուրքիայի Միջին միջանցքի երկաթուղու զարգացման նախագծի (ETMIC) և Ստամբուլի Հյուսիսային երկաթուղու նախագծի (INRAIL) իրականացման համար։

 

ԶԼՄ-ները, հղում անելով Համաշխարհային բանկին, գրում են, որ ETMIC նախագծի գնահատված արժեքը կազմում է 1.615 միլիարդ դոլար՝ ներառյալ ԱԱՀ-ն, մինչդեռ INRAIL նախագծի արժեքը կազմում է 8.1 միլիարդ դոլար՝ ներառյալ ԱԱՀ-ն, չնախատեսված ծախսերը, շինարարության վերահսկողությունը և նախագծի կառավարումը։

 

ETMIC նախագիծը ներառում է Դիվրիգ-Կարս-Վրաստանի սահման երկաթուղային գծի վերականգնումը և էլեկտրաֆիկացիան, որը Միջին միջանցքի (Տրանսկասպյան միջազգային տրանսպորտային երթուղի, TITR) մաս է կազմում։

 

Ծրագիրը ներառում է 587 կմ երկաթուղային ենթակառուցվածքի և վերնաշենքի վերականգնում, Դիվրիգից մինչև Վրաստանի սահման 667 կմ գծի էլեկտրաֆիկացում, կամուրջների, թունելների, ջրթողերի, հենապատերի և կայարանների ընդլայնում, կարգավորվող երկաթուղային անցումների ներդրում և սոցիալական կառույցների զարգացում՝ անվտանգ շահագործումն ապահովելու համար։

 

Ժամանակակից երթևեկության կառավարման համակարգը ներառում է 154 կՎ ենթակայաններ և էլեկտրահաղորդման գծեր, ազդանշանային և հեռահաղորդակցության սարքավորումներ, կենտրոնացված երթևեկության կառավարում (CTC) և 320 կմ երկարությամբ բաշխված ակուստիկ մոնիթորինգի համակարգ (DAS)։

 

Համաշխարհային բանկի տվյալներով՝ արդիականացված Արևելյան միջանցքը կդառնա Միջին միջանցքի ռազմավարական մաս Թուրքիայի ներսում՝ ապահովելով ուղիղ կապ երկրի և Վրաստանի, Կասպյան տարածաշրջանի և Կենտրոնական Ասիայի միջև։ Էլեկտրաֆիկացված բեռնատար գիծը կբարձրացնի տրանսպորտի արագությունը, հուսալիությունը և շրջակա միջավայրի համար անվտանգությունը, ինչպես նաև կամրապնդի Թուրքիայի դերը որպես Եվրասիայի խոշոր լոգիստիկ կենտրոն։

 

Զուգահեռաբար, Թուրքիան պատրաստվում է իրականացնել INRAIL նախագիծը՝ մոտ 125 կմ երկարությամբ նոր երկաթուղային գծի կառուցումը, որը կմիացնի երկրի ասիական և եվրոպական մասերը՝ շրջանցելով Ստամբուլի մետրոն։

 

Գիծը կսկսվի Չայիրովա կայարանից (ասիական կողմ) և կավարտվի Չաթալջա կայարանում (եվրոպական կողմ), անցնելով Յավուզ Սուլթան Սելիմի կամրջի վրայով։ Նոր գիծը կլինի էլեկտրաֆիկացված և լիովին կհագեցած ազդանշանային համակարգով՝ նախատեսված ինչպես ուղևորների, այնպես էլ բեռների փոխադրման համար։

 

Նախագծի համաձայն, ուղևորատար գնացքները կկարողանան զարգացնել 160 կմ/ժ արագություն, իսկ բեռնատար գնացքները՝ 80-120 կմ/ժ։ Գիծը կապահովի Ստամբուլի օդանավակայանի և Սաբիհա Գյոքչենի օդանավակայանի միջև ուղիղ կապ, կինտեգրի դրանք ազգային երկաթուղային ցանցին և կամրապնդի բազմամոդալ լոգիստիկան։

 

Ինչպես նշել է Համաշխարհային բանկը, INRAIL-ը կապահովի ներքին և միջազգային տրանսպորտային կապեր օդային և երկաթուղային հանգույցների միջև՝ միաժամանակ բարելավելով քաղաքային շարժունակությունը մետրոպոլիսում։ Շրջանցիկ գիծը կունենա ընդամենը երկու կայարան՝ երկուսն էլ օդանավակայաններ, որոնք արդյունավետորեն կսպասարկեն ուղևորահոսքերը և կզարգացնեն բազմամոդալ բեռնափոխադրումները։

 

Հիշեցնենք, որ 2024 թվականին TITR-ի միջոցով բեռնափոխադրումների ծավալը աճել է 62%-ով և հասել 4.5 միլիոն տոննայի։ 2025 թվականին կանխատեսվում է հետագա աճ՝ մինչև 5.2 միլիոն տոննա, որից 4.2 միլիոն տոննան կանցնի մասնակից երկրների երթուղիներով։ Այս ծավալից 2.5 միլիոն տոննան կլինի չոր բեռ (մոտավորապես 96,000 TEU), իսկ 1.7 միլիոն տոննան՝ նավթ։

 

Մինչև 2027 թվականը երթուղու թողունակությունը կարող է աճել մինչև տարեկան 10 միլիոն տոննա։

 

europetime.eu