
2026-06-03
Աշխարհաքաղաքականությունը
հիմնված է քաղաքական և ռազմական ուժի վրա: Հիմնական գործիքներն են դիվանագիտությունը
և անվտանգությունը: Այն օգտագործում է դաշինքներ, ռազմական բազաներ և ռազմավարական
վերահսկողություն:
Աշխարհատնտեսականությունը
հիմնված է տնտեսական ուժի վրա: Հիմնական գործիքներն են առևտուրը, ներդրումները, էներգիան:
Այն օգտագործում է շուկաներ և ֆինանսական լծակներ:
Ինչպիսի՞ն
կարող է լինել Արևելյան գործընկերության մեջ գտնվող Հարավային Կովկասի երկրների ապագան՝
համեմատած ԵՄ անդամ պետությունների գործընկերների հետ.
ԱԴՐԲԵՋԱՆ
Կասպյան Նորվեգիա
1.
Էներգետիկ տնտեսություն. Երկու երկրներն էլ մեծապես կախված են նավթից և բնական գազից.
էներգիան արտահանման հիմնական մասն է և բյուջեի հենասյուն:
2.
Պետական ներդրումային հիմնադրամներ,
որոնք հավաքագրում և ներդնում են էներգետիկ ռեսուրսներից ստացված եկամուտները ապագա
սերունդներում.
●
Նորվեգիա - Sovereign Wealth Fund
●
Ադրբեջան - SOFAZ (State Oil Fund)
Նմանություններ
Կատարի հետ. Ե՛վ Ադրբեջանը, և՛ Կատարը համարվում են տարածաշրջանային կարևոր տրանսպորտային
և էներգետիկ հանգույցներ:
ՀԱՅԱՍՏԱՆ
Կովկասյան Ավստրիա
1.
Լեռնային, ցամաքով շրջապատված երկիր. Երկու երկրներն էլ ցամաքով շրջապատված են. երկուսն
էլ գտնվում են դժվար աշխարհագրական միջավայրերում: 2. Տարանցիկ կախվածություն հարևաններից
●
Ավստրիա. Գերմանիա - Իտալիա՝ Արևելյան
Եվրոպայի միջև հանգույց։
●
Հայաստան. «Խաղաղության խաչմերուկ» Վրաստանի
- Իրանի - Ադրբեջանի - Թուրքիայի միջև։
3.
Ծառայությունների կողմնորոշում.
●
Ավստրիա. Ֆինանսներ, դիվանագիտություն,
միջազգային կազմակերպություններ։
●
Հայաստան. Սփյուռքի վրա հիմնված տնտեսություն,
տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ոլորտ և ծառայություններ։
Ապագա
Հայաստանի և Լյուքսեմբուրգի միջև կա մասնակի նմանություն. փոքր տնտեսություն, ծառայություններ
և ֆինանսների վրա հիմնված կառուցվածք։
ՎՐԱՍՏԱՆ
Շվեյցարիա+Նիդեռլանդներ
«Կասպյան
Նորվեգիայի» և «Կովկասի Ավստրիայի» հետ մեկտեղ Վրաստանը փոխաբերաբար անվանում են նաև
«Կովկասի Իտալիա». գինու հնավուրց
մշակույթ՝ և՛ Վրաստանը, և՛ Իտալիան
հայտնի են գինով, ուժեղ տարածաշրջանային ինքնություններ և խոհարարական բազմազանություն,
լեռներ, ափամերձ գիծ և բազմազան բնություն մեկ երկրում, հյուրընկալության և կյանքի
սիրո կարծրատիպային պատկեր։
Բացի
այդ, Վրաստանի ապագայի աշխարհատնտեսական անալոգիան Շվեյցարիան է.
1.
Լեռնային երկիր, որը պաշտպանված է բնական «արգելքներով». երկու երկրներն էլ գտնվում
են դժվար աշխարհագրական դիրքում, դա բնականաբար «միջանցքների միջև ընկած տարածք է»։
2.
Հիմնական տեղակայում
●
Շվեյցարիա. Արևմտյան Եվրոպա - Կենտրոնական Եվրոպա։
●
Վրաստան. Արևմտյան Ասիա - Արևելյան Եվրոպա։
3.
«Միջնորդի» գործառույթ
●
Շվեյցարիա. Ֆինանսներ, դիվանագիտություն, չեզոք հարթակ։
●
Վրաստան. Տարանցիկ գոտի, նավահանգիստներ, էներգետիկ միջանցքներ, լոգիստիկ դարպաս՝ Նիդեռլանդների
տարր։
Ամստերդամի
և Ցյուրիխի ֆոնդային բորսաների անալոգները Վրաստանի ապագան են։
Իհարկե,
այս ամենը ավելի շատ պոետիկ համեմատություններ են, քան գիտական կամ
քաղաքական դասակարգումներ։ Իրականում, երեք կովկասյան երկրները եզակի են և որևէ եվրոպական
երկրի ճշգրիտ անալոգ չեն։ Սակայն, շուկայական տնտեսության օրինականացումից և եվրոպական
օրենսդրության հետ համատեղելիության ձեռքբերումից հետո ոչինչ չի բացառվում։
Զուրաբ Մաղրաձե