ՎՈւԱՄ-ի   ազատ առևտրի գոտին

2024-08-10

ՎՈւԱՄ -ը չորս երկրների (Վրաստան, Ուկրաինա, Ադրբեջան և Մոլդովա) տարածաշրջանային միություն է: 1997 թվականին ՎՈւԱՄ-ի  երկրների նախագահների համատեղ հանդիպմանը քննարկվել են տարածաշրջանային համագործակցության, եվրոպական և տարածաշրջանային անվտանգության, քաղաքական և տնտեսական հարաբերությունների հարցեր։ Պետությունների ղեկավարները հատուկ կարևորել են Եվրասիական-Անդրկովկասյան միջանցքի ստեղծումը, որը հանդիսանում է երկրների միջև բարեկամության, բարիդրացիական հարաբերությունների և տնտեսական օգուտների օգտագործման հիմքը։

2000 թվականին Նյու Յորքում ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեայի 55-րդ նստաշրջանում ՎՈւԱՄ-ի անդամ երկրների նախագահներն ընդունեցին Նյու Յորքի հուշագիրը։ Համագործակցության հիմնական նպատակն էր դյուրացնել ՎՈւԱՄ-ի անդամ երկրների համապատասխան մարմինների միջև ներքին կապերի և անմիջական կապի միջոցների ներդրումը։ Որպես հիմնական առաջնահերթություն համարվել է Եվրոպա-Կովկաս-Ասիա տրանսպորտային միջանցքի արդյունավետ շահագործումը և ենթակառուցվածքների զարգացումը։

Տարիների ընթացքում Կիևում, Յալթայում, Քիշնևում, Բաքվում, Թբիլիսիում և Բաթումում տեղի են ունեցել մի շարք պաշտոնական հանդիպումներ՝ ՎՈւԱՄ-ի տրանսպորտային միջանցքի անվտանգ գործունեության, ՎՈւԱՄ-ի անդամ երկրների տարածքում ազատ առևտրի գոտու ստեղծման վերաբերյալ։  Բացի այդ, քննարկվել են մաքսային և սահմանների անվտանգության, ահաբեկչության, կազմակերպված հանցավորության և թմրամիջոցների դեմ պայքարի վերահսկման հետ կապված հարցեր։ 

2022 թվականի սեպտեմբերի 20-ին ՎՈւԱՄ -ի արտաքին գործերի նախարարների խորհրդի 39-րդ նիստի շրջանակներում ստորագրվել է ՎՈւԱՄ ազատ առևտրի գոտու ստեղծման մասին արձանագրությունը, ծագման երկրի որոշման կանոնների մասին համաձայնագիրը։ Ստորագրվել են ապրանքների և ՎՈւԱՄ -ի անդամ երկրների միջև հյուպատոսական հարցերում փոխադարձ օգնության մասին կոնվենցիան: Արձանագրությունը նախատեսում է ազատ առևտուր ՎՈւԱՄ -ի անդամ երկրների միջև՝ կուտակային սկզբունքի հիման վրա։ Մասնավորապես, այն թույլ է տալիս ՎՈւԱՄ-ի անդամ երկրներին օգտագործել միմյանց հումքը, ինչի արդյունքում ապրանքին կտրվի ծագման կարգավիճակ այն երկրում, որտեղ այն ստացել է վերջնական տեսքը։ Նախարարական հանդիպմանը կողմերն ընդգծել են միջազգային կազմակերպությունների շրջանակներում ՎՈւԱ -ի անդամ երկրների համակարգված փոխգործակցության կարևորությունը։ Նշվեցին գործընկեր երկրների հետ համագործակցության առկա ձևաչափերը և դրանց ընդլայնման հեռանկարները։ Վրաստանն արդեն երեք երկրների հետ ուներ ազատ առևտրի վերաբերյալ երկկողմ համաձայնագրեր, սակայն համաձայնագիրը ստեղծում է տարածաշրջանային խմբավորում, որի շահերի շրջանակը շատ լայն է։

TRACECA.GE