საქართველო მსოფლიო ბანკის ჯგუფის მხარდაჭერით აძლიერებს როლს ტრანსკასპიურ სატრანსპორტო დერეფანში

2026-08-16

საქართველოს რკინიგზისა და გზების ინფრასტრუქტურაში ინვესტიციები გააძლიერებს ევროპასა და აზიას შორის კავშირს, რაც ეკონომიკურ შესაძლებლობებს გაუხსნის როგორც ადამიანებს, ასევე ბიზნესს

თბილისი, 2 ივნისი, 2026 - მსოფლიო ბანკის ჯგუფის აღმასრულებელ დირექტორთა საბჭომ დღეს დაამტკიცა 372 მილიონი დოლარის ღირებულების ტრანსკასპიური სატრანსპორტო დერეფნის - საქართველოს ხელმისაწვდომობისა და ტრანსპორტის გაუმჯობესების (TC-GATE) პროექტი, რომელიც მიზნად ისახავს ევროპასა და აზიას დამაკავშირებელი რეგიონული კავშირისა და სავაჭრო მარშრუტის საქართველოს სეგმენტის მუშაობისა და მდგრადობის გაუმჯობესებას. პროექტი დააფინანსებს რკინიგზის ტვირთბრუნვის გამტარუნარიანობის გაუმჯობესებას, ქვეყანაში ძირითადი გზის სეგმენტების მოდერნიზაციას და რკინიგზისა და გზების ინსტიტუტების მიზანმიმართულ რეფორმებს, რაც შეამსუბუქებს დერეფნის გასწვრივ ინფრასტრუქტურულ შეფერხებებს.

სატრანსპორტო კავშირის გაუმჯობესებით, ბაზარზე წვდომის გამარტივებით და ბიზნესებისთვის, ფერმერებისა და თემებისთვის ლოგისტიკური ხარჯების შემცირებით, TC-GATE პროექტი, სავარაუდოდ, პირდაპირ სარგებელს მოუტანს 900 000-ზე მეტ ადამიანს და ხელს შეუწყობს სამუშაო ადგილების შექმნას ლოგისტიკის, ტრანსპორტის, აგრობიზნესისა და მასთან დაკავშირებული მომსახურების სფეროებში, როგორც პირდაპირ, ასევე დერეფნის გასწვრივ უფრო ფართო მულტიპლიკატორის ეფექტების მეშვეობით.

„ეს ინვესტიციები დაეხმარება საქართველოს სრულად გამოიყენოს თავისი პოტენციალი, როგორც ევროპისა და აზიის დამაკავშირებელი კრიტიკული რეგიონული სატრანზიტო ცენტრისა, ამავდროულად, უპასუხებს ტრანსკასპიური სატრანსპორტო დერეფნის გასწვრივ მზარდ მოთხოვნას, რაც ასახავს გლობალური სავაჭრო ნაკადების განვითარებას და მიწოდების დივერსიფიცირებული ჯაჭვების საჭიროებას“, - განაცხადა როლანდ პრაისმა, მსოფლიო ბანკის სამხრეთ კავკასიის რეგიონულმა დირექტორმა. „ძირითადი რკინიგზისა და გზის კავშირების მოდერნიზაციისა და მათი მმართველი ინსტიტუტების გაძლიერებისკენ მიმართული რეფორმების მხარდაჭერით, მსოფლიო ბანკის ჯგუფი, განვითარების პარტნიორებთან ერთად, ეხმარება საქართველოს და დერეფნის გასწვრივ მდებარე სხვა ქვეყნებს, შექმნან ხელშესახები სარგებელი მოქალაქეებისთვის უკეთესი კავშირის, უფრო უსაფრთხო და მდგრადი ტრანსპორტის, მეტი სამუშაო ადგილისა და უფრო ძლიერი ეკონომიკური შესაძლებლობების გზით.“

მასშტაბიანი TC-GATE პროექტის საერთო ღირებულება 750 მილიონ აშშ დოლარს აღემატება, საიდანაც მსოფლიო ბანკის ჯგუფის ეს ახალი ოპერაცია 372 მილიონ აშშ დოლარს აფინანსებს, ხოლო დანარჩენი თანხა თანადაფინანსებულია აზიის ინფრასტრუქტურის საინვესტიციო ბანკის (AIIB) და აზიის განვითარების ბანკის (ADB) მიერ. ეს აჩვენებს ძლიერ მრავალმხრივ მხარდაჭერას საქართველოს კავშირის ამბიციის, ასევე ტრანსკასპიური სატრანსპორტო დერეფნის განვითარების მიმართ.

„ახალი პროექტის მეშვეობით, საქართველო აძლიერებს თავის როლს, როგორც საიმედო და კონკურენტუნარიანი კარიბჭე ევროპასა და აზიას შორის და ჩვენს საერთაშორისო პარტნიორებთან ერთად, ჩვენ ვალდებულნი ვართ შევქმნათ თანამედროვე სატრანსპორტო ქსელი, რომელიც რეგიონს ათწლეულების განმავლობაში მოემსახურება“, - განაცხადა საქართველოს ფინანსთა მინისტრმა ლაშა ხუციშვილმა. „ეს ინვესტიციები მნიშვნელოვანია არა მხოლოდ ჩვენი ქვეყნის ეკონომიკური განვითარებისა და ჩვენი მოქალაქეებისთვის ახალი შესაძლებლობების შესაქმნელად, არამედ მზარდი საერთაშორისო სავაჭრო ნაკადებისა და უფრო დივერსიფიცირებული, უსაფრთხო მიწოდების ჯაჭვების მხარდაჭერისთვისაც, რადგან საქართველოს რკინიგზისა და საავტომობილო კავშირების განახლება გააუმჯობესებს შუა დერეფნის ეფექტურობას და გააძლიერებს რეგიონული კავშირის მდგრადობას.“

კერძოდ, TC-GATE პროექტი ხელს შეუწყობს საქართველოს რკინიგზის სატვირთო მომსახურების მოდერნიზაციას ახალი, ენერგოეფექტური ელექტრო ლოკომოტივების დაფინანსებით, რათა შეიცვალოს მოძველებული ფლოტი და გაძლიერდეს სს „საქართველოს რკინიგზის“ ოპერატიული ეფექტურობა, ფინანსური მდგრადობა და მმართველობა. განახლებები, სავარაუდოდ, ლოკომოტივების ხელმისაწვდომობას 95%-მდე გააუმჯობესებს, გააუმჯობესებს მომსახურების საიმედოობას გადამზიდავებისთვის და ხელს შეუწყობს შემოსავლების 20%-ით ზრდას, ამასთანავე, გამოიწვევს წმინდა ემისიების შემცირებას 2.3 მილიონ ტონაზე მეტით.

გზების კავშირის გასაუმჯობესებლად, პროექტი დააფინანსებს საქართველოს სტრატეგიულ დერეფანსა და სასოფლო-სამეურნეო წარმოების რეგიონში - კახეთში, კერძოდ, ბადიაური-ჩალაუბანი-ბაკურციხის მონაკვეთებს, ასევე გურჯაანსა და თელავს შორის დამაკავშირებელი გზის მშენებლობას. ეს დაახლოებით 43 წუთით შეამცირებს თელავსა (აღმოსავლეთ საქართველო) და ფოთის საზღვაო პორტს (დასავლეთ საქართველო) შორის მგზავრობის დროს და გაზრდის საგზაო უსაფრთხოების სტანდარტებს. კლიმატისადმი მდგრადი სტანდარტების დასაკმაყოფილებლად შექმნილი საგზაო სამუშაოები მოიცავს წყალდიდობებისა და მეწყრების შედეგად წარმოქმნილი შეფერხებების შემცირების ზომებს, რითაც გაუმჯობესდება ადამიანებისა და საქონლის ბაზრებზე მთელი წლის განმავლობაში წვდომის საიმედოობა. საქართველოს გზების სექტორის ინსტიტუციური გაძლიერებისთვის, პროექტი ხელს შეუწყობს საგზაო აქტივების მართვის დიგიტალიზაციას, ინტელექტუალური სატრანსპორტო სისტემების დანერგვას ეროვნული გზატკეცილების კონტროლის ცენტრის (NHCC) შექმნის გზით, კლიმატისადმი მდგრადი სისტემების დანერგვას და გრძელვადიანი ფისკალური მდგრადობის მხარდაჭერას.

TC-GATE პროექტი ასევე მხარს დაუჭერს კახეთის რეგიონში ქალი მეწარმეების ეკონომიკურ გაძლიერებას და დააფინანსებს ანალიტიკას, რათა შეისწავლოს კერძო სექტორის მონაწილეობის შესაძლებლობები გზების მართვაში.

წყარო: worldbank.org