საქართველო — აბრეშუმის გზის კარიბჭე: ქვეყნის მოსახლეობის ახალი სურათი

2026-10-05

მოსახლეობა

2024 წლის მოსახლეობის საყოველთაო აღწერის საბოლოო მონაცემებით, საქართველოში 3 929 581 ადამიანი ცხოვრობს, ოკუპირებული ტერიტორიების გამოკლებით. თუ ამ მონაცემს დავუმატებთ ოკუპირებულ აფხაზეთსა და ცხინვალის რეგიონში 2024 წლისთვის არსებულ შესაბამის მოსახლეობის შეფასებებს, საქართველოს მთელი ტერიტორიის მოსახლეობა დაახლოებით 4 229 984 ადამიანს შეადგენს. ეს რიცხვი შედგენილი მაჩვენებელია და არა საქსტატის მიერ დათვლილი ერთიანი ოფიციალური სტატისტიკა. 2024 წლის აღწერის მიხედვით, ქვეყნის მოსახლეობის 62,5% ქალაქებში, ხოლო 37,5% სოფლად ცხოვრობს.

ეთნიკური შემადგენლობა

2024 წლის აღწერის მიხედვით, საქართველოს მოსახლეობის ეთნიკური შემადგენლობა ასეთია: ეთნიკური ქართველები — 3 304 075 ადამიანი, ანუ მოსახლეობის 84,1%; აზერბაიჯანელები — 268 832, ანუ 6,8%; სომხები — 169 296, ანუ 4,3%. ბოლო 10 წლის მანძილზე ქართველთა  წილი მთლიან მოსახლეობაში 86,8%-დან 84,1%-მდე შემცირდა. აზერბაიჯანელთა რაოდენობა 15,4%-ით გაიზარდა, სომხების — 0,7%-ით.

რუსების ზრდა

განსაკუთრებით საინტერესოა ბოლო ათწლეულის ცვლილება რუსების მიმართულებით. 2014 წლის აღწერის მიხედვით საქართველოში ეთნიკური რუსების რაოდენობა დაახლოებით 26,5 ათასი იყო, 2024 წლის აღწერით კი უკვე 42 545-ს მიაღწია — ზრდა 60,8%. ამასთან, რუსეთის მოქალაქეების რაოდენობა 2014 წლის 7 620-დან 2024 წლისთვის 37 715-მდე გაიზარდა, ანუ დაახლოებით ხუთჯერ. რუსეთის მოქალაქეები 2024 წლის აღწერის მიხედვით საქართველოში მუდმივად მცხოვრებ უცხოელთა ყველაზე დიდი ჯგუფია.

უცხოელები

მთლიანობაში, საქართველოში მუდმივად მცხოვრები უცხო ქვეყნის მოქალაქეების რაოდენობამ 2024 წლის აღწერით 133 857 ადამიანი შეადგინა — მოსახლეობის 3,4%. 2014 წელს საქართველოს მოქალაქეები მოსახლეობის 99,2%-ს შეადგენდნენ, 2024 წელს კი მათი წილი 96,1%-მდე შემცირდა. შესაბამისად, უცხო ქვეყნის მოქალაქეთა წილი დაახლოებით 0,8%-დან 3,4%-მდე გაიზარდა ბოლო ათწლეულში.

მიგრაცია

უცხო ქვეყნის მოქალაქეებს შორის მეორე ადგილზე ინდოეთის მოქალაქეები არიან — 23 925 ადამიანი, მესამეზე უკრაინის — 11 542. შემდეგ მოდიან აზერბაიჯანის — 8 309, სომხეთის — 5 381, თურქეთის — 5 262, ბელარუსის — 4 473, ირანის — 4 322, ისრაელის — 3 244 და იორდანიის — 3 037 მოქალაქეები.

ენა და მოქალაქეობა

საქართველოს ოფიციალური ენა არის ქართული, ხოლო აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში ქართულთან ერთად ოფიციალური სტატუსი აფხაზურ ენასაც აქვს. საქართველოს მოქალაქეობის შესახებ მოქმედი კანონმდებლობის მიხედვით, მოქალაქეობა დაბადებით ენიჭება პირს, რომლის დაბადების მომენტისთვის მისი ერთ-ერთი მშობელი საქართველოს მოქალაქეა; კანონში ასევე განსაზღვრულია მოქალაქეობის მიღების სხვა შემთხვევები.

რელიგია

საქართველოს მოსახლეობის უმრავლესობა მართლმადიდებელი ქრისტიანია. 2024 წლის აღწერის მიხედვით, საქართველოს მოსახლეობის 82,0% მართლმადიდებელი ქრისტიანია — 3 223 206 ადამიანი. მუსლიმები მოსახლეობის 11,1%-ს შეადგენენ — 437 458 ადამიანს, ხოლო სომხური სამოციქულო ეკლესიის მიმდევართა რაოდენობა 101 736 ადამიანია.

ურბანიზაცია

საქართველო ასევე მნიშვნელოვნად ურბანიზებულია. 2024 წლის აღწერის მიხედვით, მოსახლეობის 62,5% ქალაქებში ცხოვრობს, რაც 2014 წელთან შედარებით 5,3 პროცენტული პუნქტით მეტია. ამავე პერიოდში ქალაქების მოსახლეობა 15,7%-ით გაიზარდა, ხოლო სოფლის მოსახლეობა 7,4%-ით შემცირდა.

დიდი ქალაქები

საქართველოს ხუთი უდიდესი ქალაქი:
1. თბილისი — 1 331,5 ათასი
2. ბათუმი — 235,7 ათასი
3. ქუთაისი — დაახლოებით 161,0 ათასი
4. რუსთავი — დაახლოებით 132,0 ათასი
5. სოხუმი — 64,9 ათასი

Geographer Diary