Tiflis, 2 Haziran 2026 – Dünya Bankası Grubu İcra Direktörleri Kurulu, bugün 372 milyon dolar tutarındaki Trans-Hazar Ulaştırma Koridoru – Gürcistan Erişilebilirlik ve Ulaşım İyileştirme (TC-GATE) Projesini onayladı. Proje, Avrupa ile Asya’yı birbirine bağlayan bölgesel bağlantı ve ticaret güzergâhının Gürcistan kesiminin işleyişini ve sürdürülebilirliğini iyileştirmeyi amaçlıyor. Proje; demiryolu yük taşıma kapasitesinin artırılmasını, ülkede kritik karayolu kesimlerinin modernizasyonunu ve demiryolu ile karayolu kurumlarında hedefli reformları finanse ederek koridor boyunca altyapı darboğazlarını hafifletecek.

Ulaşım bağlantısının iyileştirilmesi, pazara erişimin kolaylaştırılması ve işletmeler, çiftçiler ile topluluklar için lojistik maliyetlerin düşürülmesi sayesinde TC-GATE Projesinin 900.000’den fazla kişiye doğrudan fayda sağlaması ve lojistik, ulaşım, tarımsal işletme ve ilgili hizmetler alanlarında hem doğrudan hem de koridor boyunca daha geniş çarpan etkileriyle istihdam yaratılmasına katkıda bulunması bekleniyor.

“Bu yatırımlar, Gürcistan’ın Avrupa ile Asya’yı birbirine bağlayan kritik bir bölgesel transit merkezi olarak potansiyelini tam anlamıyla değerlendirmesine yardımcı olacak ve aynı zamanda Trans-Hazar Ulaştırma Koridoru boyunca artan talebe yanıt verecek. Bu talep, küresel ticaret akışlarının gelişimini ve çeşitlendirilmiş tedarik zincirlerine duyulan ihtiyacı yansıtıyor,” dedi Dünya Bankası Güney Kafkasya Bölge Direktörü Roland Price. “Temel demiryolu ve karayolu bağlantılarının modernizasyonu ile bunları yöneten kurumların güçlendirilmesine yönelik reformların desteklenmesiyle Dünya Bankası Grubu, kalkınma ortaklarıyla birlikte Gürcistan’a ve koridor boyunca yer alan diğer ülkelere, daha iyi bağlantı, daha güvenli ve sürdürülebilir ulaşım, daha fazla istihdam ve daha güçlü ekonomik fırsatlar yoluyla vatandaşlara somut faydalar yaratmada yardımcı oluyor.”

Kapsamlı TC-GATE Projesinin toplam maliyeti 750 milyon ABD dolarını aşıyor. Bunun 372 milyon ABD dolarını Dünya Bankası Grubu’nun bu yeni operasyonu finanse ederken, kalan tutar Asya Altyapı Yatırım Bankası (AIIB) ve Asya Kalkınma Bankası (ADB) tarafından eş-finansman sağlanıyor. Bu durum, Gürcistan’ın bağlantı hedefine ve Trans-Hazar Ulaştırma Koridoru’nun geliştirilmesine yönelik güçlü çok taraflı desteği gösteriyor.

“Yeni proje aracılığıyla Gürcistan, Avrupa ile Asya arasında güvenilir ve rekabetçi bir kapı olarak rolünü güçlendiriyor. Uluslararası ortaklarımızla birlikte, bölgeye onlarca yıl hizmet edecek modern bir ulaşım ağı oluşturma taahhüdümüzü sürdürüyoruz,” dedi Gürcistan Maliye Bakanı Lasha Khutsishvili. “Bu yatırımlar yalnızca ülkemizin ekonomik gelişimi ve vatandaşlarımız için yeni fırsatlar yaratmak açısından değil, aynı zamanda artan uluslararası ticaret akışlarını ve daha çeşitlendirilmiş, güvenli tedarik zincirlerini desteklemek açısından da önemlidir. Çünkü Gürcistan’ın demiryolu ve karayolu bağlantılarının yenilenmesi, Orta Koridor’un verimliliğini artıracak ve bölgesel bağlantının sürdürülebilirliğini güçlendirecektir.”

Özellikle TC-GATE Projesi, eski filonun yerine geçecek yeni, enerji verimli elektrikli lokomotiflerin finansmanı yoluyla Gürcistan demiryollarının yük hizmetlerini modernize edecek; böylece “Gürcistan Demiryolları” AŞ’nin operasyonel verimliliğini, mali sürdürülebilirliğini ve yönetişimini güçlendirecek. Yenilemelerin lokomotif kullanılabilirliğini yüzde 95’e çıkarması, taşıyıcılar için hizmet güvenilirliğini artırması ve gelirlerde yüzde 20’lik bir artışa katkıda bulunması, aynı zamanda net emisyonlarda 2,3 milyon tondan fazla azalma sağlaması bekleniyor.

Karayolu bağlantısını iyileştirmek için proje, Gürcistan’ın stratejik koridoru ve tarımsal üretim bölgesi olan Kakheti’de, özellikle Badiauri-Chalaubani-Bakurtsikhe kesimlerinin yanı sıra Gurjaani ile Telavi arasındaki bağlantı yolunun yapımını finanse edecek. Bu çalışmalar, Telavi (Doğu Gürcistan) ile Poti deniz limanı (Batı Gürcistan) arasındaki seyahat süresini yaklaşık 43 dakika kısaltacak ve yol güvenliği standartlarını yükseltecek. İklim dirençli standartlara uygun olarak tasarlanan karayolu çalışmaları; sel ve heyelan kaynaklı aksamaları azaltacak önlemler içerecek, böylece insanların ve malların pazarlara yıl boyu güvenilir erişimini iyileştirecek. Gürcistan karayolu sektörünün kurumsal güçlendirilmesi için proje; yol varlık yönetiminin dijitalleştirilmesini, Ulusal Otoyol Kontrol Merkezi’nin (NHCC) kurulması yoluyla akıllı ulaşım sistemlerinin devreye alınmasını, iklim dirençli sistemlerin uygulanmasını ve uzun vadeli mali sürdürülebilirliğin desteklenmesini kolaylaştıracak.

TC-GATE Projesi ayrıca Kakheti bölgesinde kadın girişimcilerin ekonomik güçlenmesini destekleyecek ve karayolu yönetiminde özel sektör katılım olanaklarını incelemek üzere analitik çalışmaları finanse edecek.

Kaynak: worldbank.org