Bakü-Tiflis-Kars Demiryolunun Oluşturulma Tarihi

2024-10-17

Gürcistan’da “Tiflis-Kars” demiryolunun oluşturulması konusunda konuşulmaya 1993 yılında başlandı (ABD Başkanı Clinton döneminde). 4 Nisan 1996’da Şevardnadze ve Demirel, “Tiflis-Kars” demiryolunun inşası ve projelendirilmesine ilişkin deklarasyonu imzaladılar. Ocak 2005’te yeni bir anlaşma imzalandı (Türkiye Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer döneminde). Avrupa Birliği (Avrupa Parlamentosu Başkanı Josep Borrell, İspanya; Avrupa Komisyonu Başkanı José Manuel Barroso, Portekiz; Ulaştırma Komiseri Jacques Barrot, Fransa) ve ABD (Başkan George W. Bush) bu projenin finansmanını reddetti. İşte o zamana kadar Azerbaycan yoktu... Tam da bu dönemde ABD ve Avrupa Birliği bizim için 600 milyon dolar (Bakü’nün kredi miktarı tam olarak bu kadardır) bulmuş ve ek yatırımlar çekmiş olsaydı, Avrupa ile Asya arasındaki demiryolu hattında Gürcistan hâkim konumda olacaktı. ABD’nin uyguladığı “yaptırımlar” tarihine baktığımızda şaşırabilirsiniz; bunlardan ilklerinden biri, George Bush tarafından imzalanan ve Kongre’nin 2006 yılında kabul ettiği yasadır. Bu yasa, Amerikan bankalarının “Tiflis-Kars” demiryolunun inşasını finanse etmesini yasaklıyordu.

Bundan sonra projeye üçüncü taraf olarak Azerbaycan dâhil oldu! 7 Şubat 2007’de Tiflis’te Saakaşvili, Erdoğan (Türkiye Başbakanı; Cumhurbaşkanı henüz Sezer’di) ve Aliyev bir araya gelerek “Azerbaycan, Türkiye ve Gürcistan Arasında İşbirliğine İlişkin Tiflis Deklarasyonu”nu imzaladılar. Bunun ardından üç lider, yeni “Bakü-Tiflis-Kars” demiryolunun inşası projesine ilişkin anlaşmayı imzaladı.

“Bu, bölgemizi jeopolitik açıdan değiştirecek bir projedir; çünkü yalnızca üç ülkemizi değil, Asya ve Avrupa ülkelerini de birbirine bağlayacak yeni bir stratejik hat açılmaktadır ve bölgesel işbirliğimizin gelişmesi için sağlam bir temel oluşturacaktır. Pratik olarak, yenilenmiş ve modern bir ‘Yeni İpek Yolu’ versiyonunun oluşturulmasından söz ediyoruz.” — Saakaşvili, imza töreninin başlamasından önce yaptığı açıklamada.

30 Ekim 2017’de Bakü-Tiflis-Kars demiryolu hattı resmen açıldı. Açılış törenine Azerbaycan ve Türkiye Cumhurbaşkanları Aliyev ve Erdoğan, Gürcistan Başbakanı Kvirikaşvili’nin yanı sıra Özbekistan ve Kazakistan Başbakanları Aripov ve Sagintayev katıldı. Avrupa Birliği, demiryolunun açılışını olumlu değerlendirdi ve bunu Avrupa Birliği’ni Türkiye, Azerbaycan, Gürcistan ve Orta Asya ile birleştiren ulaşım bağlantılarının temel unsurlarından biri olarak nitelendirdi.

Profesyonel Demiryolcular Kulübü

8 Aralık 2020