
2026-08-31
Gürcistan ekonomisinde lojistiğin payı
Ulaştırma ve depolama sektörünün Gürcistan’ın gayrisafi
yurt içi hasılasındaki payı 2025 yılında yaklaşık %6,3 oldu. Son yıllarda bu
oran istikrarlı şekilde %6 ile %7 arasında seyrediyor. Sektörün ekonomik
faaliyetleri hâlâ Tiflis ve liman kentlerinde yoğunlaşıyor.
Ermenistan hükümeti, Rusya Federasyonu’na Erashkhi–Akhurik
demiryolu kesiminin işletme imtiyazı hakkını her iki ülke açısından kabul
edilebilir üçüncü bir tarafa satması çağrısında bulunuyor. Proje, Azerbaycan’ın
ana topraklarını Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti’ne bağlayacak demiryolu ulaşımının
yeniden tesis edilmesini öngörüyor.
Paşinyan, uluslararası yük taşımacılığı şirketlerinin
Erashkhi–Akhurik kesimini kullanmak yerine alternatif güzergâhlar aradığını
belirtti. Ermenistan açısından bu senaryo, kaçırılan yatırım fırsatları
anlamına geliyor. Türkiye topraklarında Kars–Nahçıvan yeni demiryolu hattının
inşasının aktif aşamaya girmesi de durumu daha da zorlaştırıyor. Bu nedenle
Erivan’ın kendi demiryolu ağının rekabet gücünü acilen artırması gerekiyor.
TRIPP kapsamında ulaşım yollarının yanı sıra elektrik
iletim hatları, boru hatları ve fiber optik kabloların da döşenmesinin
planlandığını belirtmek önemlidir.
Bilgi için: Ermenistan’ın ulaştırma ablukası kısmen aşılmış
durumda. Ahılkale–Kars demiryolu hattı, Ermeni yüklerinin ihracat ve ithalatı
için Mayıs 2026’da erişilebilir hâle geldi.
Ermenistan’da Kuzey-Güney Ulaştırma Koridoru kapsamında
İranlı şirketler, 7,2 kilometre uzunluğundaki Kajaran Tüneli’nin inşasına
başladı. 395 milyon dolarlık projenin toplam bütçesinin 200 milyon doları
Avrasya Fonu kredisi, kalan 195 milyon doları ise Ermenistan hükümeti
tarafından karşılanıyor.
Yeni ulaşım bağlantısının mevcut güzergâhı 14 kilometre,
seyahat süresini ise yaklaşık 40 dakika kısaltması ve Meghri Geçidi’nin bypass
edilmesini sağlaması bekleniyor.
Bilgi için: Kuzey-Güney Ulaştırma Koridoru, Hint Okyanusu
ve Basra Körfezi bölgelerini Ermenistan ve Gürcistan üzerinden Karadeniz ve
Avrupa’ya bağlıyor.
Başka değerlendirmelere göre İran yüklerinin Kuzey-Güney
koridoru üzerinden Ermenistan topraklarından taşınması 9 saat yerine 5 saat
sürecek. Ayrıca 1 ton yükün 1 kilometre taşınma maliyetinin 1,5–2 dolar
azalması bekleniyor.
İngiliz Interocean Group, Bakü merkezli taşımacılık şirketi
Green Line Shipping ile birlikte Azerbaycan ve Hazar bölgesindeki varlığını
genişletmek amacıyla bir şirket kurdu.
İngiliz şirketinin başlıca faaliyet alanları arasında
entegre denizcilik ve offshore hizmetleri, petrol ve doğal gaz ile
yenilenebilir enerji sektörlerine destek, mühendislik, varlık bütünlüğü
yönetimi, bağımsız denizcilik denetimi, jeodezik ve su altı teknik hizmetleri
ile drone ve varlık tabanlı denetim gibi yenilikçi çözümler bulunuyor.
Kazakistan, bölgesel ulaştırma merkezi rolünü güçlendirmek
amacıyla ulaştırma ağlarında yapay zekâ ve dijital teknolojileri aktif biçimde
uyguluyor.
Yapay zekâ kullanılarak havayolları için yeni güzergâhların
seçilmesi, yolların durumunun izlenmesi ve yük taşımacılığının
kolaylaştırılması sağlanıyor.
Önemli girişimlerden biri olan Smart Cargo,
58 bilgi sisteminden elde edilen verileri tek bir platformda birleştiriyor ve
yapay zekâ yardımıyla belgeleri ve gerekli izinleri kontrol ediyor.
Hükümetin açıklamasına göre sistem, sınır geçiş hızını %30
artırırken taşıyıcıların bekleme süresini 10 kat azalttı.
Bununla birlikte Kazakistan dijital demiryolu sistemlerini
geliştiriyor ve Çin, Azerbaycan ve Gürcistan’daki platformlarla entegrasyonunu
güçlendiriyor. Bu durum özellikle Orta Koridor’un gelişimi açısından büyük önem
taşıyor.
Özbekistan ve Azerbaycan, 2030 yılına kadar ikili ticaret
hacmini 1 milyar dolara çıkarma hedefi belirledi.
Görece düşük bir seviyeden başlayan ekonomik ilişkiler
giderek genişliyor ve otomotiv üretimi, petrol ve doğal gaz sektörü, yatırımlar
ve Hazar Denizi üzerinden ulaştırma bağlantılarını kapsıyor.
Kazakistan, Orta Kazakistan’daki Karaganda ve Ulıtau
bölgelerinde yaklaşık 323 kilometre uzunluğundaki demiryolu
hattının inşasını 2026 yılı sonuna kadar tamamlamayı bekliyor.
Yeni hat, Orta Koridor güzergâhını 149 kilometre
kısaltacak ve mevcut güzergâhtaki yoğunluğu azaltacak.
Kazakistan Demiryolları, temmuz ayında hattın 202,5
kilometresinin hâlihazırda döşendiğini açıkladı.
Ancak Çin–Avrupa güzergâhı açısından bundan sonraki temel
sorun Hazar Denizi.
Kazakistan limanlarında konteynerlerin trenlerden gemilere
aktarılması ve gemilerle Azerbaycan’a taşındıktan sonra yeniden demiryoluna
aktarılması gerekiyor.
Tam da bu aktarma işlemlerinin hızı ve düzenliliği,
Kazakistan topraklarında elde edilen zaman tasarrufunun nihai olarak yük teslim
süresinin kısalmasına ne ölçüde yansıyacağını belirleyecek.
Kazakistan ve Singapur, özellikle Orta Koridor’un
geliştirilmesine odaklanarak multimodal taşımacılık, lojistik ve dijitalleşme
alanlarında iş birliğini güçlendiriyor.
Taraflar ayrıca ticaret, yatırım ve teknoloji alanlarındaki
iş birliğini, yapay zekâ ve ulaştırma sektörleri de dâhil olmak üzere
genişletecek.
Gürcistan ve Özbekistan, Avrupa ile Asya arasındaki ticari
bağlantıları genişletmek ve Rusya üzerinden geçen güzergâhlara bağımlılığı
azaltmak amacıyla Orta Koridor’un gelişimini güçlendiriyor.
Özellikle Poti ve Batum limanları, Orta Asya’dan Avrupa’ya
yük taşımacılığında önemli bir rol üstlenecek.
Dünya Bankası’nın tahminine göre Orta Koridor’un yük
trafiği 2030 yılına kadar 11 milyon tona ulaşabilir.
Gürcistan ve Özbekistan ayrıca Çin ve Hindistan’ı Avrupa’ya
bağlayan lojistik ağların genişletilmesini de değerlendiriyor.
Ermenistan, Gümrü–Kars demiryolu hattının Ermenistan
tarafındaki 21 kilometrelik Gümrü–Akhurik bölümünün yeniden
işler hâle getirilmesi için uluslararası ihale açtı.
Projelendirme tamamlandıktan sonra inşaat çalışmaları için
ayrı bir ihale düzenlenecek. Bu, 30 yıldan uzun süre önce kesilen demiryolu
bağlantısının yeniden kurulması yönünde önemli bir adım olarak
değerlendiriliyor.
Ermenistan, Kazakistan’ın “Trump Koridoru” (TRIPP)
projesine katılımını değerlendiriyor.
Nikol Paşinyan’ın açıklamasına göre üçüncü ülkelerin
projeye dâhil edilmesi mümkün. Medyada yer alan bilgilere göre Erivan,
Kazakistan ve Kırgızistan’a projenin geliştirme şirketinden %5’er pay
satın almalarını teklif ediyor.
Nihai karar henüz alınmış değil.
Bununla birlikte Ermenistan, Rusya’dan demiryolunun işletme
hakkının üçüncü, tarafsız bir ülkeye devredilmesini talep ediyor. Bu seçenekle
bağlantılı olarak Kazakistan’ın adı da gündeme geliyor, ancak Moskova bu
girişime karşı çıkıyor.
Orta Koridor’un başlıca merkezlerinden biri olan
Azerbaycan, ulaştırma ve lojistik altyapısının dijital gelişimini sürdürüyor.
Azerbaycan Demiryolları (ADY), yeni IT çözümlerinin
uygulanması amacıyla uluslararası bir ihale açtı. İhale, bulut tabanlı bir İK
sistemi ve SAP ERP’nin uygulanmasını öngörüyor.
Proje ağırlıklı olarak Asya Kalkınma Bankası (ADB)
kredisiyle finanse ediliyor.
Önemli adımlardan biri olarak, Digital Logistics
Platform (DLP) sisteminin “tek pencere” prensibiyle devreye alınması
gösteriliyor. Bu sistem ADY, ASCO, Bakü Uluslararası Deniz Ticaret Limanı,
gümrük ve sınır hizmetlerinin sistemlerini entegre ederek verilerin otomatik
olarak paylaşılmasını sağlayacak.
Almanya’daki iktidar koalisyonunun partileri, Avrupa
Birliği’ni Çin ile yaşanan eşitsiz rekabete karşı daha sert önlemler almaya
çağırıyor.
Ana odak noktaları arasında Alman otomotiv sektörünün
korunması ve Çin’in aşırı üretiminin etkisinin azaltılması bulunuyor.
Alman tarafı ayrıca AB’nin ticaret politikasının
sertleştirilmesini, Avrupa’daki üreticilerin eşit rekabet koşullarını
koruyabilmesi amacıyla Çin ürünlerine yönelik ek ticari kısıtlamaların
uygulanmasını destekliyor.
2–4 Eylül 2026 tarihlerinde Erivan’daki Holiday Inn
Yerevan–Republic Square’de düzenlenecek uluslararası bilimsel kongredir.
Etkinlik, Ermenistan Ulusal Bilimler Akademisi’ne bağlı
“Geghard” Bilimsel-Analitik Vakfı ile İvane Cavaişvili Tiflis Devlet
Üniversitesi tarafından organize ediliyor.
Etkinliğin amacı, Ermenistan–Gürcistan arasındaki tarihî ve
kültürel ilişkilerin antik dönemden 19. yüzyılın başlarına kadar akademik
açıdan incelenmesi ve modern ilişkilerde diyalog ve iş birliği olanaklarının
ele alınmasıdır.
Türkiye, Divriği–Kars–Gürcistan sınırı demiryolu
hattının modernizasyonunu gerçekleştiriyor. Projenin amacı hattın
yıllık kapasitesini 20 milyon tona çıkarmak.
Uluslararası düzeyde Orta Koridor, Çin’i Kazakistan, Hazar
Denizi, Azerbaycan ve Gürcistan üzerinden Avrupa’ya bağlıyor ve ardından
Türkiye yönünde devam ediyor.
Resmî verilere göre 2025 yılında konteyner taşımacılığı %36
artarak yaklaşık 77.000 TEU seviyesine ulaştı. Ancak toplam
yük taşımacılığı hacmi 2024’teki 4,48 milyon tondan yaklaşık 4,12
milyon tona geriledi.
TRACECA.GE