İpek Yolu Bülteni | 9 Eki 2026

2026-10-09

TRACECA Taşkent Konferansı’nda

30 Eylül’de Taşkent’te düzenlenen Trans-Hazar Uluslararası Taşımacılık Koridoru İkinci Ulusal Konferansı’na TRACECA Daimî Sekretaryası Genel Sekreteri katılarak koridorun “yumuşak altyapısının” geliştirilmesi ve dijital entegrasyon konularındaki görüşmelere iştirak etti. Global Gateway kapsamında düzenlenen konferansta, ulaştırma ve ticaret belgelerinin dijitalleştirilmesine, gümrük prosedürlerinin uyumlaştırılmasına ve uluslararası taşımacılık için daha öngörülebilir koşullar oluşturulmasına odaklanıldı. TRACECA, elektronik belgelere geçiş ve bölgesel dijital iş birliğinin güçlendirilmesine yönelik adımlar da dâhil olmak üzere, dijital ve kurumsal gelişim alanlarında devam eden ve planlanan girişimlerini sundu.

TRACECA Moldova’da

2 Ekim’de Kişinev’de TRACECA Genel Sekreteri Jasurbek Çoriyev, Moldova Başbakan Yardımcısı Vladimir Bolea ile yaptığı görüşmede ulaştırma ve lojistik alanlarında iş birliğinin güçlendirilmesini ele aldı. Görüşmede uluslararası yük akışlarının optimize edilmesi, dijital çözümlerin geliştirilmesi, TRACECA’nın 2027–2036 dönemine ilişkin yeni stratejisinin öncelikleri ile tek transit izin belgesi ve özel tarife koşullarının uygulamaya konulması ihtimalleri üzerinde duruldu.

Azerbaycan’ın Filosu

Azerbaycan, Hazar Denizi’nin ötesine geçerek ticaret filosunun uluslararası faaliyetlerini genişletiyor. Devlet şirketi ASCO’ya ait gemiler Asya, Avrupa ve Amerika yönlerinde ticari seferler gerçekleştiriyor. 2025 yılında Hazar Denizi dışındaki taşımacılık hacmi 1,4 milyon tona ulaştı. Şirket ayrıca Handysize tipi kuru yük gemilerinden ve Aframax tipi tankerlerden oluşan filosunu geliştiriyor. Bu durum, Azerbaycan’ın bölgesel bir taşımacılık ülkesinden uluslararası bir gemi sahibi ve işletmecisi modeline geçişini ortaya koyuyor.

Azerbaycan’ın deneyimi Gürcistan açısından da ilgi çekici. Çünkü denizcilik potansiyelinin geliştirilmesi yalnızca liman altyapısıyla sınırlı değildir. UNCTAD verilerine göre, 2024 yılında Gürcistan bayraklı filonun toplam taşıma kapasitesi yaklaşık 9 bin DWT iken Azerbaycan’ın kapasitesi 1,102 milyon DWT olarak gerçekleşti. Bu fark, Gürcistan için yalnızca filonun büyütülmesinin değil, gemi sahipliği, uluslararası işletmecilik, lojistik ve denizcilik hizmetlerini kapsayan bütünleşik bir ekosistemin geliştirilmesinin de önemli olduğunu gösteriyor. Ülkenin limanları, transit yükleri, denizcileri ve özel gemi sahipleri, bu yöndeki gelişimin temelini oluşturuyor.

Karadeniz Bölgesi Uluslararası Konferansı

Batum Şota Rustaveli Devlet Üniversitesi’nde “Karadeniz Bölgesi Medeniyetlerin Kavşağında – V” başlıklı uluslararası bilimsel konferans açıldı. BSU bünyesindeki Niko Berdzenişvili Enstitüsü ile Köstence Ovidius Üniversitesi tarafından düzenlenen iki günlük etkinliğe 10’dan fazla ülkeden 350’yi aşkın araştırmacı ve uzman katıldı. Konferans; Karadeniz bölgesinin tarihinin ve kültürel mirasının araştırılmasına, disiplinler arası iş birliğine ve akademik diyaloğun derinleştirilmesine hizmet ediyor. Ayrıca Batum’un bölgesel bir bilim merkezi olarak rolünün güçlendirilmesini amaçlıyor. Etkinliğe Gürcistan ve Romanya ulusal bilim akademileri, Acara Eğitim ve Spor Bakanlığı, Kafkasya Uluslararası Üniversitesi ve Ostrava Üniversitesi destek verdi.

Poti Limanı’nda Rekor

2026 yılının ilk üç çeyreğine ilişkin sonuçlara göre Poti Deniz Limanı, ocak-eylül döneminde toplam 525.211 TEU konteyner elleçledi. Bu rakam, geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 9’luk artış anlamına geliyor. Limanda 2026 yılının en yüksek aylık elleçleme miktarı temmuz ayında kaydedildi. Bu ayda elleçlenen 65.759 TEU konteyner, yıl boyunca tek bir ayda ulaşılan rekor hacim oldu.

Anaklia Limanının Demir Yolu Bağlantısı

Anaklia Derin Deniz Limanı’na ulaşacak 18 kilometrelik demir yolu hattının projelendirilmesi tamamlandı. İhalenin ekim ayı sonunda ilan edilmesi planlanıyor. Süreç Dünya Bankası tarafından denetleniyor. Demir yolu bağlantısı, limanın ulaşım altyapısının bir parçasını oluşturuyor ve Gürcistan’ın transit taşımacılık kapasitesinin güçlendirilmesine katkı sağlaması bekleniyor. Limanın ilk etabının tamamlanması ve ilk gemilerin kabul edilmesi 2029 yılı için planlanıyor.

Demir Yollarına 10 Yeni Tren

Gürcistan Demir Yolları, yolcu tren filosunu yenilemeyi planlıyor ve ilave 10 yeni tren satın almak için harekete geçiyor. Planlanan değişiklikler, seyahat sürelerinin kısaltılmasını ve yeni güzergâhların eklenmesini de kapsıyor. Bu adımların demir yolu hizmetlerinin ve taşıma kapasitesinin iyileştirilmesine katkıda bulunması bekleniyor.

Yeni Serbest Ticaret Anlaşmaları

Gürcistan’ın Kore Cumhuriyeti, Sırbistan ve Körfez Arap Ülkeleri İşbirliği Konseyi ile serbest ticaret anlaşmalarına yönelik müzakereleri aktif aşamada bulunuyor. Sürecin tamamlanması durumunda Gürcistan, yaklaşık 120 milyonluk bir pazara erişim sağlayacak.

“Ararat” Yüklerinin Bekletilmesi

Rusya tarafındaki Yukarı Lars sınır kapısında, yaklaşık bir aydır “Ararat” marka konyak taşıyan iki düzineye yakın kamyon bekletiliyor. Rus tarafı, ürün numunelerini inceleme amacıyla aldı ve şirket sonuçları bekliyor. Gecikme nedeniyle sürücüler yiyecek ve yakıt için ayırdıkları parayı harcadı ve maddi sıkıntılar yaşadıklarını dile getirdi. Olay, Rusya’da Ermeni alkollü ürünlerine yönelik denetimlerin sıkılaştığı ve pazardaki satışların azaldığı bir dönemde yaşanıyor.

Karadeniz Elektrik Kablosu

Galt & Taggart’ın değerlendirmesine göre Karadeniz’in altından geçecek elektrik kablosu projesi, Gürcistan’a Avrupa elektrik piyasasına doğrudan elektrik ihraç etme imkânı sağlayacak. Projenin 2032 yılına kadar tamamlanması planlanıyor. Projenin, ilave ihracat olanakları yaratmasının yanı sıra fazla elektrik üretiminin yol açtığı sorunun azaltılmasına da katkı sağlaması bekleniyor.

Poti Serbest Sanayi Bölgesi Devlet Mülkiyetine Geçti

Poti Serbest Sanayi Bölgesi, Ekonomi Bakanlığına bağlı “Gürcistan Ekonomik Kalkınma Kurumu”nun mülkiyetine devredildi. Değişiklik, 1 Ekim’de kamu siciline kaydedildi. Serbest sanayi bölgesinin yüzde 75’lik hissesi, 2017 yılında Çinli CEFC şirketi tarafından 24,6 milyon lari karşılığında satın alınmıştı. Ancak üstlenilen 150 milyon dolarlık yatırım taahhüdü bütünüyle yerine getirilmedi. Bunun ardından hükümet, 2025 yılında kontrol hissesini yeniden devlet mülkiyetine aldı.

Hava Yolu Yük Taşımacılığında Artış

2026 yılının ilk dokuz ayında Gürcistan’ın uluslararası havalimanlarında 33,6 bin ton yük elleçlendi. Bu miktar, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 30 daha fazla olup son on yılın aynı dönemi için rekor düzeyi temsil ediyor. Aynı dönemde havalimanları 6,6 milyon yolcuya hizmet verdi. Bu rakam yıllık bazda yüzde 2’lik artışa karşılık geliyor.

Orta Koridor’da Yük Taşımacılığı

Azerbaycan Ulaştırma Bakanlığının tahminine göre 2026 yılında Orta Koridor üzerinden taşınan yük miktarı 5,5 milyon tona ulaşacak. Büyümenin önemli etkenlerinden biri olarak Bakü-Tiflis-Kars demir yolu hattının geliştirilmesi ve koridorun taşıma kapasitesinin artırılması gösteriliyor. Bu gelişmeler, Azerbaycan’ı ve Orta Asya’yı Avrupa pazarlarına bağlayan ulaşım güzergâhının güçlendirilmesine olanak sağlıyor.

Zengezur Güzergâhının Entegrasyonu

Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev, Zengezur ulaşım girişiminin Orta Koridor’a entegrasyonu konusunun ele alınmasını öneriyor. Tokayev’in önerisine göre konu öncelikle uzmanlar düzeyinde değerlendirilmeli. Kazakistan Cumhurbaşkanı, bu yaklaşımın Trans-Hazar Uluslararası Taşımacılık Güzergâhı’nın potansiyelinin genişletilmesine katkıda bulunacağını değerlendiriyor.

Kaynaklar
traceca-org.org / traceca-org.org 
transcor.ge / bsu.edu.ge / apmterminals.com
gbc.ge / gbc.ge / bp.ge / ka.jnews.ge
businessinsider.ge / bm.ge / commersant.ge
bpn.ge /bpn.ge